Distressed debt

Distressed debt là gì?

Distressed debt (Nợ xấu/Nợ khó đòi) là khoản nợ của doanh nghiệp hoặc cá nhân đang gặp khó khăn tài chính nghiêm trọng, có nguy cơ hoặc đã mất khả năng thanh toán. Trong ngân hàng đầu tư, các khoản nợ này thường được giao dịch trên thị trường thứ cấp với mức chiết khấu sâu so với mệnh giá gốc, phản ánh xác suất thu hồi thấp và rủi ro cao.

Tại Việt Nam, khung pháp lý chính điều chỉnh gồm: Nghị quyết 42/2017/QH14 về thí điểm xử lý nợ xấu của tổ chức tín dụng; Thông tư 02/2023/TT-NHNN quy định phân loại nợ và trích lập dự phòng; Luật Phá sản 2014 quy định xử lý nợ trong thủ tục phá sản và phục hồi doanh nghiệp.

Đặc điểm

• Giao dịch chiết khấu sâu: Giá mua thường chỉ bằng 20-60% mệnh giá gốc, phụ thuộc giá trị tài sản đảm bảo thực tế.
• Rủi ro cao: Doanh nghiệp có thể phá sản, tài sản đảm bảo mất giá trị theo thời gian hoặc do biến động thị trường.
• Lợi nhuận tiềm năng lớn: Nếu doanh nghiệp phục hồi hoặc tài sản thanh lý có giá trị, nhà đầu tư thu lãi vượt trội.
• Bên tham gia chính: Công ty quản lý tài sản (VAMC), quỹ đầu tư chuyên nghiệp (distressed debt funds), nhà đầu tư tổ chức giàu kinh nghiệm.

Ví dụ

Công ty B vay Ngân hàng Y 200 tỷ đồng nhưng mất khả năng thanh toán, khoản nợ được phân loại nhóm 5 (nợ có khả năng mất vốn) theo Thông tư 02/2023/TT-NHNN. Ngân hàng Y bán khoản nợ cho Công ty Mua bán nợ VAMC với giá chiết khấu còn 60 tỷ (tương đương 30% mệnh giá). VAMC tổ chức đấu giá bán khoản nợ cho nhà đầu tư tư nhân với giá 70 tỷ theo quy trình Nghị quyết 42/2017/QH14. Nhà đầu tư thương lượng với Công ty B, thu giữ tài sản đảm bảo (một nhà máy công nghiệp) trị giá 150 tỷ và thu lợi nhuận ròng khoảng 80 tỷ sau khi trừ chi phí pháp lý và thuế.