Rủi ro đối tác

Rủi ro đối tác là gì?

Rủi ro đối tác (Counterparty Credit Risk - CCR) là nguy cơ tổn thất phát sinh khi đối tác trong một giao dịch tài chính không thực hiện nghĩa vụ hợp đồng trước thời điểm thanh toán cuối cùng hoặc trong suốt thời hạn hiệu lực của giao dịch. Theo Thông tư 17/2019/TT-NHNN (triển khai Basel II/III), rủi ro đối tác được quản lý riêng biệt với rủi ro tín dụng truyền thống, áp dụng cho các giao dịch phái sinh, repo, cho vay chứng khoán.

Đặc điểm chính

• Tính hai chiều: Giá trị giao dịch thay đổi theo thị trường, cả hai bên đều có thể là bên có rủi ro.
• Phụ thuộc giá thị trường (Mark-to-market): Rủi ro tăng khi giao dịch có giá trị dương lớn với phía đối tác yếu.
• Áp dụng với OTC derivatives, swap, option, forward.
• Phải tính toán CVA (Credit Valuation Adjustment) và DVA (Debit Valuation Adjustment) theo chuẩn Basel.

Ví dụ thực tế

Công ty chứng khoán X ký hợp đồng phái sinh lãi suất (Interest Rate Swap) kỳ hạn 5 năm với ngân hàng Y. Sau 2 năm, ngân hàng Y rơi vào tình trạng kiểm soát đặc biệt theo Điều 132 Luật các TCTD 2010 (sửa đổi 2017). Giá trị hiện tại của swap là +50 tỷ VND với phía công ty X, đồng nghĩa công ty X đối mặt tổn thất tiềm tàng. Để giảm thiểu, các bên thường ký thỏa thuận CSA (Credit Support Annex) yêu cầu ký quỹ hàng ngày hoặc sử dụng cơ chế bù trừ (netting) theo Nghị định 39/2014/NĐ-CP về hoạt động kinh doanh phái sinh.