Quản lý tài sản nợ

Quản lý tài sản nợ (ALM) là gì?

Quản lý tài sản nợ (Asset-Liability Management - ALM) là quá trình quản trị rủi ro tổng thể các khoản mục trên bảng cân đối kế toán (bảng cân đối tài sản) và ngoại bảng của tổ chức tín dụng, nhằm đảm bảo cơ cấu tài sản, nợ phải trả và vốn chủ sở hữu được vận hành hài hòa, tối ưu hóa lợi nhuận đồng thời kiểm soát rủi ro lãi suất, rủi ro thanh khoản và rủi ro tỷ giá. Theo Thông tư 13/2018/TT-NHNN về hệ thống kiểm soát nội bộ và Thông tư 17/2024/TT-NHNN (sửa đổi Thông tư 41/2016), NHNN yêu cầu các tổ chức tín dụng phải thiết lập hệ thống ALM chặt chẽ.

Đặc điểm

• Quản lý rủi ro lãi suất (IRR): Kiểm soát chênh lệch kỳ hạn định giá lại (repricing gap) và Duration GAP giữa tài sản sinh lời và nguồn vốn huy động.
• Quản lý rủi ro thanh khoản: Đảm bảo đủ tiền chi trả khi đến hạn, duy trì các tỷ lệ LCR, NSFR theo Basel III.
• Quản lý rủi ro tỷ giá: Giám sát trạng thái ngoại tệ mở, tuân thủ quy định trạng thái ngoại hối tại Thông tư 06/2024/TT-NHNN.
• Ủy ban ALM: Thường trực Hội đồng quản trị/ALCO chịu trách nhiệm điều phối chính sách.

Ví dụ

Ngân hàng A có 10.000 tỷ đồng cho vay doanh nghiệp kỳ hạn 3 năm lãi suất thả nổi (tài sản dài hạn), nhưng nguồn vốn huy động chủ yếu là tiền gửi có kỳ hạn 6 tháng. Khi lãi suất thị trường tăng, chi phí vốn tăng ngay nhưng thu nhập lãi cho vay chưa điều chỉnh kịp, gây thu hẹp NIM. Phòng ALM sẽ đề xuất: (1) phát hành trái phiếu kỳ hạn 2-3 năm để cân đối lại kỳ hạn, (2) sử dụng phái sinh lãi suất (Interest Rate Swap) để chuyển đổi lãi suất cố định, qua đó giảm rủi ro lãi suất và tối ưu NIM mục tiêu 3,5%/năm.