Rủi ro lãi suất

Rủi ro lãi suất (Interest Rate Risk) là gì?

Theo Thông tư 41/2016/TT-NHNN quy định tỷ lệ an toàn vốn và quản trị rủi ro, rủi ro lãi suất trong sổ ngân hàng là nguy cơ thu nhập lãi thuần và/hoặc giá trị kinh tế của vốn chủ sở hữu bị ảnh hưởng bất lợi do biến động lãi suất thị trường, làm chênh lệch kỳ hạn định giá lại giữa tài sản và nguồn vốn.

Đặc điểm chính

• Rủi ro tái định giá (Repricing Risk): Phát sinh khi lãi suất tài sản và nợ phải trả được điều chỉnh ở các thời điểm khác nhau.
• Rủi ro đường cong lãi suất: Do thay đổi hình dạng đường cong lãi suất theo kỳ hạn.
• Rủi ro cơ sở (Basis Risk): Lãi suất tham chiếu khác nhau giữa tài sản và nguồn vốn.
• Rủi ro quyền chọn: Khách hàng rút tiền gửi có kỳ hạn sớm khi lãi suất giảm.

Ví dụ minh họa

Một ngân hàng huy động tiền gửi kỳ hạn 3 tháng với lãi suất 8%/năm để cho vay 12 tháng ở mức 11%/năm. Sau 3 tháng, NHNN giảm lãi suất điều hành 1%, ngân hàng phải hạ lãi suất huy động xuống 7% nhưng lãi suất cho vay 12 tháng đã cố định. Nếu chi phí vốn tăng hoặc tái cho vay với lãi suất thấp hơn, NIM (biên lãi ròng) sẽ bị thu hẹp đáng kể.

Công cụ quản trị

• Phân tích khe hở kỳ hạn (Duration Gap), mô hình VaR.
• Sử dụng phái sinh lãi suất (IRS, futures) theo quy định tại Điều 5 Nghị định 60/2012/NĐ-CP.
• Đặt giới hạn chênh lệch kỳ hạn theo quy định nội bộ.