Quỹ dự phòng rủi ro tín dụng

Quỹ dự phòng rủi ro tín dụng là gì?

Quỹ dự phòng rủi ro tín dụng (Credit Risk Provision Fund) là quỹ được các ngân hàng thương mại và tổ chức tín dụng trích lập từ lợi nhuận sau thuế hoặc chi phí hoạt động để dự phòng cho những tổn thất có thể phát sinh do khách hàng không thực hiện được nghĩa vụ trả nợ theo hợp đồng tín dụng. Quỹ này có vai trò như "tấm đệm" tài chính, giúp ngân hàng chủ động xử lý rủi ro tín dụng.

Đặc điểm và phân loại

• Dự phòng cụ thể (Specific provision): Trích lập theo từng khoản nợ, căn cứ vào nhóm nợ. Cụ thể: Nhóm 1 (nợ đủ tiêu chuẩn) 0%, Nhóm 2 (nợ cần chú ý) 5%, Nhóm 3 (nợ dưới tiêu chuẩn) 20%, Nhóm 4 (nợ nghi ngờ) 25%, Nhóm 5 (nợ có khả năng mất vốn) 50% theo Điều 10 Thông tư 02/2023/TT-NHNN.
• Dự phòng chung (General provision): Trích 0,75% tổng dư nợ cho vay khách hàng, không bao gồm tiền gửi tại TCTD khác.
• Tính chất bắt buộc: Việc trích lập là nghĩa vụ theo quy định tại Điều 95 Luật Các tổ chức tín dụng 2024 (có hiệu lực từ 01/07/2024) và hệ thống Thông tư hướng dẫn của NHNN.

Ví dụ minh họa

Ngân hàng B có khoản cho vay 500 tỷ đồng. Khách hàng bị xếp vào Nhóm 3 (nợ dưới tiêu chuẩn) do trả nợ chậm 90-180 ngày. Ngân hàng phải trích dự phòng cụ thể = 500 tỷ × 20% = 100 tỷ đồng. Trong trường hợp sau 2 năm khoản nợ chuyển sang Nhóm 5, ngân hàng cần trích thêm (50% - 20%) × 500 tỷ = 150 tỷ đồng. Nếu khoản nợ cuối cùng được xử lý bằng nguồn dự phòng này, ngân hàng sẽ không phải ghi nhận thêm chi phí bất thường, bảo toàn được lợi nhuận.