Basel

Basel là gì?

Basel là bộ tiêu chuẩn quốc tế về giám sát ngân hàng do Ủy ban Giám sát Ngân hàng Basel (BCBS) thuộc Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) ban hành, nhằm đảm bảo an toàn hoạt động của hệ thống ngân hàng toàn cầu. Bộ tiêu chuẩn gồm 3 phiên bản chính: Basel I (1988), Basel II (2004) và Basel III (2010), trong đó Basel II/III tập trung vào 3 trụ cột: yêu cầu vốn tối thiểu, quy trình giám sát an toàn và kỷ luật thị trường.

Đặc điểm

• Basel I (1988): Yêu cầu vốn tối thiểu 8% tài sản có rủi ro tín dụng, chia thành 5 nhóm tài sản theo mức độ rủi ro.
• Basel II (2004): Bổ sung 3 trụ cột, yêu cầu quản lý rủi ro thị trường và rủi ro vận hành; khuyến khích các phương pháp đo lường rủi ro nội bộ (IRB).
• Basel III (2010): Nâng cao chất lượng vốn (Tier 1 đạt tối thiểu 6%), bổ sung yêu cầu thanh khoản (LCR ≥100%, NSFR) và tỷ lệ đòn bẩy tối đa.
• Tại Việt Nam, Basel II được áp dụng theo Thông tư 41/2016/TT-NHNN ngày 30/12/2016 và Quyết định 1605/QĐ-NHNN năm 2017 về lộ trình áp dụng.

Ví dụ

Ngân hàng TMCP A có tổng tài sản có rủi ro (RWA) là 100.000 tỷ đồng. Theo Thông tư 41/2016/TT-NHNN, kể từ ngày 1/1/2020 ngân hàng phải duy trì hệ số CAR (Capital Adequacy Ratio) tối thiểu 8%, tức vốn tự có tối thiểu là 8.000 tỷ đồng. Nếu vi phạm, NHNN sẽ áp dụng biện pháp xử lý theo Điều 47 Luật các TCTD 2010 (sửa đổi 2017), bao gồm cảnh báo, hạn chế hoạt động hoặc tái cơ cấu.