Basel III

Basel III là gì?

Basel III là phiên bản nâng cấp toàn diện của Hiệp ước Basel II, được Ủy ban Basel về Giám sát Ngân hàng (BCBS) công bố năm 2010-2011 nhằm tăng cường khả năng chống chịu của hệ thống tài chính sau khủng hoảng toàn cầu 2008. Basel III bổ sung các yêu cầu khắt khe về chất lượng vốn, vành đai bảo toàn vốn (Capital Conservation Buffer) và đưa ra hai chuẩn mực thanh khoản mới. Tại Việt Nam, Basel III được triển khai qua Thông tư 41/2016/TT-NHNN, Thông tư 13/2019/TT-NHNN (về LCR) và Thông tư 31/2019/TT-NHNN (về tỷ lệ đòn bẩy).

Đặc điểm

• Yêu cầu vốn cao hơn: CET1 ≥ 4,5%, Tier 1 ≥ 6%, tổng vốn ≥ 8%, cộng thêm vành đai bảo toàn 2,5% (tổng CAR thực tế cần ≥ 10,5%).
• Vốn CET1 chất lượng cao: Chỉ gồm cổ phiếu phổ thông, lợi nhuận giữ lại và thặng dư vốn; loại bỏ cổ phiếu ưu đãi cũ.
• Tỷ lệ đòn bẩy (Leverage Ratio): Tối thiểu 3% theo Thông tư 31/2019/TT-NHNN, kiểm soát tăng trưởng tài sản ngoài RWA.
• Chỉ số thanh khoản ngắn hạn (LCR): Tài sản thanh khoản chất lượng cao / Dòng tiền ròng 30 ngày ≥ 100%.
• Chỉ số thanh khoản dài hạn (NSFR): Nguồn vốn ổn định khả dụng / Nguồn vốn ổn định cần thiết ≥ 100%.

Ví dụ

Ngân hàng TMCP B có vốn điều lệ 10.000 tỷ, lợi nhuận giữ lại 5.000 tỷ, tổng tài sản có rủi ro 150.000 tỷ. CET1 = 15.000/150.000 = 10%, đáp ứng yêu cầu tối thiểu 4,5% theo Basel III. Về thanh khoản: tài sản thanh khoản HQLA 8.000 tỷ, dòng tiền ròng 30 ngày 7.000 tỷ → LCR = 114,3% (>100%), tuân thủ Thông tư 13/2019/TT-NHNN.