Basel II

Basel II là gì?

Basel II là Bộ tiêu chuẩn quốc tế về quản trị rủi ro ngân hàng do Ủy ban Giám sát Ngân hàng Basel (Basel Committee on Banking Supervision - BCBS) ban hành năm 2004, kế thừa và mở rộng từ Basel I (1988). Tại Việt Nam, Basel II được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) triển khai áp dụng theo Quyết định số 1606/QĐ-NHNN ngày 13/8/2010 và Thông tư số 41/2016/TT-NHNN về tỷ lệ an toàn vốn, là nền tảng cho quản trị rủi ro hiện đại.

Ba trụ cột chính

• Trụ cột 1 - Yêu cầu vốn tối thiểu: Quy định mức vốn tự có tối thiểu 8% so với tài sản có rủi ro tín dụng, thị trường và hoạt động.
• Trụ cột 2 - Quy trình giám sát vốn: Yêu cầu ngân hàng đánh giá nội bộ về mức độ đầy đủ vốn (ICAAP) và cơ quan quản lý giám sát chặt chẽ.
• Trụ cột 3 - Kỷ luật thị trường: Minh bạch thông tin qua công bố báo cáo tài chính, chính sách quản trị rủi ro.

Ví dụ minh họa

Ngân hàng TMCP A có tổng tài sản có rủi ro tín dụng là 100.000 tỷ đồng. Theo Basel II áp dụng phương pháp IRB (Internal Ratings-Based), ngân hàng phải duy trì vốn tự có tối thiểu 8% × 100.000 = 8.000 tỷ đồng. Trong đó vốn cấp 1 (vốn cổ phần, thặng dư) chiếm tối thiểu 6%. Điều này buộc ngân hàng phải xây dựng hệ thống xếp hạng tín nhiệm nội bộ, quản lý rủi ro tập trung hơn so với Basel I chỉ dựa trên rủi ro đơn giản.