SPAC

SPAC là gì?

SPAC (Special Purpose Acquisition Company) là công ty vỏ được thành lập chỉ với mục đích duy nhất là huy động vốn thông qua phát hành cổ phiếu lần đầu (IPO) trên thị trường chứng khoán, sau đó sử dụng số vốn này để sáp nhập hoặc mua lại (M&A) một hoặc nhiều doanh nghiệp hoạt động thực sự. SPAC không có hoạt động kinh doanh riêng, thường được sáng lập bởi các nhà quản lý quỹ, cựu CEO hoặc chuyên gia tài chính có uy tín nhằm tạo niềm tin cho nhà đầu tư.

Đặc điểm

• Cấu trúc: Tiền huy động từ IPO được giữ trong tài khoản escrow, chỉ giải ngân khi hoàn tất thương vụ M&A; nếu không tìm được mục tiêu trong thời hạn quy định (thường 18-24 tháng), tiền sẽ hoàn trả cho cổ đông.
• Quyền của nhà đầu tư: Nhà đầu tư có quyền redeem (rút vốn) nếu không đồng ý với thương vụ sáp nhập, cùng quyền mua warrant để gia tăng lợi nhuận.
• Pháp lý tại Việt Nam: Theo Luật Chứng khoán 2019 (Luật số 54/2019/QH14) và Nghị định 155/2020/NĐ-CP, UBCK Nhà nước chưa có quy định riêng cho mô hình SPAC, do đó các thương vụ SPAC của doanh nghiệp Việt phải thực hiện thông qua sàn giao dịch nước ngoài (thường là NYSE hoặc NASDAQ).

Ví dụ

Năm 2023, VinFast Auto (thuộc Vingroup) đã hoàn tất thương vụ SPAC với Black Spade Acquisition Co trên sàn NYSE, huy động khoảng 164 triệu USD và trở thành thương hiệu xe điện Việt Nam đầu tiên niêm yết tại Mỹ. Thương vụ giúp VinFast tiếp cận nguồn vốn quốc tế mà không phải thực hiện IPO truyền thống.