IPO

IPO là gì?

IPO (Initial Public Offering - Phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng) là hoạt động doanh nghiệp lần đầu tiên chào bán cổ phiếu cho nhà đầu tư đại chúng tại thị trường chứng khoán tập trung, phải có tổ chức bảo lãnh phát hành (thường là ngân hàng đầu tư hoặc công ty chứng khoán) đứng ra tư vấn và bảo lãnh. Quy trình IPO giúp doanh nghiệp huy động vốn lớn, tăng tính minh bạch và tạo cơ hội thoái vốn cho cổ đông sáng lập.

Đặc điểm

• Tổ chức bảo lãnh: Ngân hàng đầu tư thực hiện vai trò tư vấn, xác định giá, bookbuilding và phân phối cổ phiếu ra thị trường.
• Xác định giá chào bán: Dựa trên định giá DCF, so sánh P/E ngành và kết quả bookbuilding.
• Hồ sơ pháp lý: Phải đăng ký với UBCKNN theo Luật Chứng khoán 2019, Nghị định 155/2020/NĐ-CP và Thông tư 118/2020/TT-BTC.
• Thời gian khóa cổ phiếu (Lock-up): Cổ đông lớn thường bị hạn chế chuyển nhượng 6-24 tháng sau IPO.
• Niêm yết: Sau IPO, cổ phiếu được niêm yết trên sàn HOSE, HNX hoặc UPCOM.

Ví dụ

Năm 2006, Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk, mã VNM) thực hiện IPO thành công trên sàn HOSE với giá chào bán 31.000 đồng/cổ phiếu, sau đó tăng gấp nhiều lần. Mới đây, năm 2023, Tập đoàn FPT tái cơ cấu và nhiều doanh nghiệp công nghệ đã hoàn tất IPO trên sàn UPCOM trước khi chuyển sang HOSE, minh họa quy trình IPO điển hình tại Việt Nam.