Rủi ro thanh toán

Rủi ro thanh toán là gì?

Rủi ro thanh toán (Settlement Risk) là nguy cơ tổn thất xảy ra khi một bên trong giao dịch đã hoàn thành nghĩa vụ thanh toán/giao hàng theo hợp đồng nhưng bên còn lại không thực hiện phần nghĩa vụ tương ứng. Theo Thông tư 13/2018/TT-NHNN về hệ thống kiểm soát nội bộ của các TCTD, rủi ro thanh toán thuộc nhóm rủi ro hoạt động và rủi ro thị trường, đòi hỏi phải được quản lý chặt chẽ.

Đặc điểm chính

• Rủi ro về thời điểm (Timing risk): Khoảng thời gian giữa hai mối thanh toán tạo ra lỗ hổng.
• Rủi ro về gốc (Principal risk): Mất toàn bộ số tiền đã chuyển khi đối tác vỡ nợ.
• Rủi ro thay thế (Replacement cost risk): Phải giao dịch lại trên thị trường với giá bất lợi.
• Phát sinh chủ yếu trong giao dịch liên ngân hàng, ngoại hối, chứng khoán xuyên biên giới.

Ví dụ thực tế

Ngân hàng A tại Việt Nam chuyển 5 triệu USD cho ngân hàng B ở nước ngoài theo hợp đồng mua bán ngoại tệ kỳ hạn. Ngân hàng A đã ghi nợ tài khoản Nostro, nhưng đến thời điểm thanh toán, ngân hàng B bị phá sản và không giao USD. Ngân hàng A chịu tổn thất toàn bộ gốc. Theo Thông tư 41/2016/TT-NHNN hướng dẫn tỷ lệ an toàn vốn theo Basel II, ngân hàng phải trích lập dự phòng cho rủi ro này thông qua tính toán RWA.