Bảo hiểm rủi ro hoạt động

Bảo hiểm rủi ro hoạt động là gì?

Bảo hiểm rủi ro hoạt động (Operational Risk Insurance) là hợp đồng bảo hiểm mà ngân hàng mua để chuyển giao một phần tổn thất tài chính phát sinh từ rủi ro hoạt động — bao gồm lỗi con người, sự cố hệ thống, gian lận nội bộ, sự kiện bên ngoài — cho một công ty bảo hiểm. Theo Thông tư 13/2018/TT-NHNN về hệ thống kiểm soát nội bộ, các ngân hàng phải đánh giá và quản lý rủi ro hoạt động, trong đó bảo hiểm là một công cụ hữu hiệu để giảm thiểu tổn thất. Khái niệm này gắn liền với yêu cầu vốn cho rủi ro hoạt động theo Thông tư 41/2016/TT-NHNN (hiện thực hóa Basel II) và Quyết định 1055/QĐ-NHNN.

Đặc điểm

• Bồi thường tổn thất trực tiếp: thiệt hại tài sản, gián đoạn kinh doanh, chi phí khôi phục dữ liệu.
• Bao gồm các hình thức: bảo hiểm gian lận (fidelity bond), bảo hiểm mạng (cyber insurance), bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp.
• Không thay thế kiểm soát nội bộ, chỉ bổ sung cho khung quản trị rủi ro ba trụ cột (nhận diện – đo lường – giám sát).
• Phí bảo hiểm phụ thuộc vào hồ sơ rủi ro (risk profile) và quy mô ngân hàng.

Ví dụ

Ngân hàng A mua gói bảo hiểm rủi ro hoạt động trị giá 200 tỷ đồng/năm, bao gồm bảo hiểm gian lận nhân viên và bảo hiểm mạng. Khi xảy ra vụ việc nhân viên chi nhánh lợi dụng sơ hở quy trình chiếm đoạt 5 tỷ đồng, công ty bảo hiểm chi trả 4 tỷ đồng theo điều khoản hợp đồng, giúp ngân hàng bù đắp phần lớn tổn thất và duy trì hoạt động ổn định.