Rủi ro hệ thống

Rủi ro hệ thống (Systemic Risk) là gì?

Rủi ro hệ thống là nguy cơ sụp đổ, mất ổn định của toàn bộ hệ thống tài chính – ngân hàng do sự cố tại một hoặc một số tổ chức tài chính lan truyền theo hiệu ứng domino. Rủi ro này xuất phát từ mối liên kết chặt chẽ giữa các ngân hàng, thị trường tài chính và nền kinh tế thực.

Đặc điểm

• Tính lây lan (contagion): sự cố tại một TCTD lan sang các TCTD khác qua thị trường liên ngân hàng.
• Tính liên kết (interconnectedness): các ngân hàng có quan hệ tín dụng, thanh toán chặt chẽ với nhau.
• Hiệu ứng domino: sụp đổ dây chuyền, gây khủng hoảng niềm tin người gửi tiền.
• Tác động vĩ mô: ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế, tỷ giá, lạm phát và an sinh xã hội.

Ví dụ

Khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008 bắt đầu từ sự sụp đổ của Lehman Brothers (Mỹ), lan ra toàn hệ thống ngân hàng toàn cầu. Tại Việt Nam, giai đoạn 2011-2012 nhiều ngân hàng yếu kém gây mất niềm tin, buộc Chính phủ phải thành lập Công ty Quản lý tài sản của các TCTD Việt Nam (VAMC) theo Nghị định 53/2013/NĐ-CP. Theo Luật các TCTD 2024 (Luật số 32/2024/QH15), Ngân hàng Nhà nước được giao nhiệm vụ bảo đảm an toàn hệ thống, có quyền can thiệp sớm và áp dụng các biện pháp xử lý đặc biệt để ngăn ngừa rủi ro hệ thống.