Phát hiện kiểm toán

Phát hiện kiểm toán là gì?

Phát hiện kiểm toán (Audit Finding) là kết quả so sánh giữa tiêu chuẩn đã thiết lập với thực tế kiểm tra, qua đó chỉ ra các vấn đề, sai sót, vi phạm hoặc cơ hội cải thiện trong hoạt động của đơn vị được kiểm toán. Theo Điều 42 Luật Kiểm toán Nhà nước 2015, phát hiện kiểm toán phải được nêu rõ trong báo cáo kiểm toán, kèm theo bằng chứng kiểm toán đầy đủ và đáng tin cậy, là cơ sở để đưa ra kiến nghị kiểm toán.

Đặc điểm

• Cấu trúc chuẩn: Mỗi phát hiện gồm 4 yếu tố: tiêu chuẩn (criteria), tình trạng (condition), nguyên nhân (cause) và hậu quả (consequence) - theo Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam VSA 230.
• Tính khách quan: Dựa trên bằng chứng thu thập được qua chứng từ, quan sát, phỏng vấn và phân tích.
• Mức độ nghiêm trọng: Được phân loại theo mức độ ảnh hưởng (cao, trung bình, thấp) và tính chất (tài chính, tuân thủ, hoạt động).
• Cơ sở pháp lý: Tuân thủ Chuẩn mực kiểm toán quốc tế ISA và Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam do Bộ Tài chính ban hành.

Ví dụ

Trong đợt kiểm toán quý 3/2024 tại chi nhánh ngân hàng X, kiểm toán viên phát hiện: (1) Có 12 hồ sơ tín dụng không đầy đủ hồ sơ pháp lý theo quy định tại Thông tư 39/2016/TT-NHNN, vi phạm nguyên tắc cho vay; (2) Doanh thu phí dịch vụ được ghi nhận trước khi cung cấp dịch vụ, không tuân thủ VAS 14; (3) Tỷ lệ dự phòng cụ thể cho nhóm 3 chỉ đạt 20% thay vì 30% theo quy định. Mỗi phát hiện đều kèm theo bằng chứng là bản sao hợp đồng tín dụng, sổ sách kế toán và biên bản đối chiếu, làm cơ sở để đưa ra các kiến nghị khắc phục cụ thể.