Kiểm toán độc lập

Kiểm toán độc lập là gì?

Theo Luật Kiểm toán độc lập 2011 (Luật 67/2011/QH12) và Thông tư 49/2014/TT-NHNN, kiểm toán độc lập là hoạt động kiểm toán do công ty kiểm toán đủ điều kiện thực hiện nhằm đưa ra ý kiến về tính trung thực, hợp lý của báo cáo tài chính (BCTCC) và việc tuân thủ pháp luật, chế độ kế toán của đơn vị. Các TCTD tại Việt Nam bắt buộc phải được kiểm toán độc lập hằng năm trước khi nộp BCTCC cho NHNN.

Đặc điểm chính

• Tính độc lập tuyệt đối: Công ty kiểm toán không được có quan hệ lợi ích, vay vốn hoặc bảo lãnh với đơn vị được kiểm toán, tuân thủ Chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp.
• Điều kiện hành nghề: Công ty kiểm toán phải có Giấy phép kiểm toán do Bộ Tài chính cấp; kiểm toán viên phải có chứng chỉ CPA Việt Nam theo Luật 67/2011/QH12.
• Nghĩa vụ của TCTD: Theo Điều 6 Thông tư 49/2014/TT-NHNN, TCTD phải hoàn thành kiểm toán BCTCC trước ngày 31/3 và gửi báo cáo kiểm toán cho NHNN trước ngày 30/4 hằng năm.
• Luân chuyển kiểm toán: TCTD nên thay đổi công ty kiểm toán sau tối đa 5 năm liên tiếp để đảm bảo tính độc lập theo thông lệ quốc tế và khuyến nghị của NHNN.

Ví dụ minh họa

Ngân hàng TMCP Y được một công ty kiểm toán thuộc Big 4 kiểm toán BCTCC năm 2023. Kiểm toán viên phát hiện khoản trích lập dự phòng rủi ro tín dụng chưa đủ theo Thông tư 11/2021/TT-NHNN, đưa ra ý kiến ngoại trừ. Ngân hàng buộc phải điều chỉnh số liệu, công bố thông tin và giải trình với cổ đông, NHNN theo quy định tại Thông tư 96/2020/TT-BTC.