Chuẩn mực kiểm toán

Chuẩn mực kiểm toán là gì?

Theo Luật Kiểm toán độc lập 2011 (Điều 4, Điều 12) và Luật Kế toán 2015, chuẩn mực kiểm toán là hệ thống các nguyên tắc, quy trình và hướng dẫn do Bộ Tài chính ban hành, làm cơ sở bắt buộc cho hoạt động kiểm toán độc lập tại Việt Nam. Hệ thống hiện hành là Hệ thống Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam (HCMKTVN) ban hành kèm theo Quyết định 214/2010/QĐ-BTC và các văn bản sửa đổi, bổ sung, được xây dựng dựa trên Chuẩn mực Kiểm toán Quốc tế (ISA) do Ủy ban Chuẩn mực Kiểm toán Quốc tế (IAASB) thuộc IFAC ban hành.

Đặc điểm

• Tính bắt buộc: Mọi kiểm toán viên và doanh nghiệp kiểm toán phải tuân thủ nghiêm ngặt (Điều 12 Luật Kiểm toán độc lập 2011).
• Cấu trúc HCMKTVN: Gồm khung chuẩn mực và các chuẩn mực từ 200 đến 800: chuẩn mực chung (200), đánh giá rủi ro (300), bằng chứng kiểm toán (500), báo cáo kiểm toán (700), chuẩn mực chuyên ngành (800).
• Mục tiêu: Đảm bảo tính nhất quán, chất lượng và độ tin cậy của cuộc kiểm toán trên toàn quốc.
• Cập nhật định kỳ: Bộ Tài chính cập nhật theo ISA mới nhất, gần đây nhất là các thông tư sửa đổi năm 2021-2024.
• Xử lý vi phạm: Vi phạm có thể bị xử phạt theo Nghị định 41/2018/NĐ-CP và các quy định xử lý vi phạm trong lĩnh vực kế toán, kiểm toán.

Ví dụ

Khi kiểm toán báo cáo tài chính năm 2024 của Công ty Cổ phần GHI - doanh nghiệp niêm yết trên HOSE, kiểm toán viên phải áp dụng Chuẩn mực số 200 (Mục tiêu chung của kiểm toán) để xác định phạm vi; Chuẩn mực số 330 về thủ tục kiểm tra mẫu giao dịch bất thường; Chuẩn mực số 500 để thu thập bằng chứng thích hợp; và cuối cùng ban hành báo cáo theo Chuẩn mực số 700 với một trong 4 loại ý kiến: ý kiến chấp nhận, chấp nhận có đoạn vấn đề, từ chối hoặc không thể đưa ra ý kiến.