Mô hình tín dụng

Mô hình tín dụng (Credit Model) là gì?

Mô hình tín dụng (Credit Model) là mô hình toán học - thống kê được ngân hàng xây dựng để ước lượng xác suất vỡ nợ (Probability of Default - PD), tỷ lệ tổn thất (Loss Given Default - LGD) và mức độ phơi nhiễm (Exposure at Default - EAD) của khách hàng. Đây là nền tảng cốt lõi trong quản trị rủi ro tín dụng hiện đại, đặc biệt khi triển khai tiêu chuẩn Basel II/III tại Việt Nam.

Đặc điểm chính

• Phương pháp xây dựng: Sử dụng hồi quy logistic, cây quyết định, random forest hoặc mạng nơ-ron dựa trên dữ liệu lịch sử tối thiểu 5 năm.
• Ba thành phần rủi ro: PD (xác suất vỡ nợ), LGD (tỷ lệ tổn thất khi vỡ nợ), EAD (giá trị phơi nhiễm tại thời điểm vỡ nợ) theo Thông tư 11/2021/TT-NHNN.
• Kiểm định định kỳ: Phải thực hiện backtest, stress test và validation mô hình ít nhất mỗi năm một lần.
• Phân loại: Có mô hình cho khách hàng cá nhân (retail), doanh nghiệp SME và doanh nghiệp lớn (corporate) với các biến số khác nhau.

Ví dụ minh họa

Ngân hàng TMCP B xây dựng mô hình tín dụng cho phân khúc SME với 15 biến đầu vào (doanh thu, biên lợi nhuận, tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu, ngành nghề, lịch sử trả nợ tại CIC...). Kết quả cho thấy một doanh nghiệp sản xuất có PD = 3,2%, LGD = 45%, EAD = 5 tỷ đồng, từ đó tính được vốn kinh tế rủi ro theo công thức K = PD × LGD × EAD = 72 triệu đồng, phục vụ tính toán tỷ lệ an toàn vốn CAR theo Thông tư 41/2016/TT-NHNN và Thông tư 17/2019/TT-NHNN sửa đổi.