Biên bản kiểm tra tài sản đảm bảo

Biên bản kiểm tra tài sản đảm bảo là gì?

Biên bản kiểm tra tài sản (BBKTTA) là tài liệu bắt buộc trong hồ sơ tín dụng theo Khoản 4 Điều 17 Thông tư 39/2016/TT-NHNN (được sửa đổi bởi Thông tư 06/2023/TT-NHNN) và các quy định nội bộ của TCTD. Biên bản phải được lập trong vòng 3–5 ngày làm việc kể từ ngày kiểm tra tại hiện trường và lưu trữ tối thiểu 5 năm sau khi khoản vay tất toán.

Cấu trúc biên bản chuẩn

• Phần đầu: Số hiệu biên bản, ngày giờ, địa điểm kiểm tra, thành phần đoàn kiểm tra, đại diện khách hàng (kèm CMND/CCCD), mã hồ sơ tín dụng.
• Phần nội dung: Mô tả hiện trạng chi tiết từng hạng mục tài sản (số lượng, tình trạng, vị trí), đối chiếu với hợp đồng thế chấp/cầm cố.
• Phần đánh giá: So sánh giá trị TSĐB hiện tại với thời điểm giải ngân, nhận định biến động thị trường, đề xuất điều chỉnh tỷ lệ LTV và phân loại nợ.
• Phần phụ lục: Hình ảnh chụp (có ghi ngày giờ, tọa độ GPS), bản sao tài liệu pháp lý xác minh tại thời điểm kiểm tra (nếu có).

Giá trị pháp lý và nghiệp vụ

• Là bằng chứng quan trọng tại Tòa án hoặc Trung tâm Trọng tài khi tranh chấp tài sản, đặc biệt trong các vụ án đòi nợ thế chấp.
• Cơ sở để trích lập dự phòng rủi ro theo Thông tư 11/2021/TT-NHNN khi giá trị TSĐB giảm hoặc tài sản hư hỏng.
• Đầu vào của hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ (internal credit rating) và báo cáo giám sát rủi ro tập trung.

Ví dụ thực tế

Trong vụ án VPBANK kiện Công ty C trị giá 80 tỷ đồng năm 2024, Tòa án nhân dân TP.HCM đã chấp nhận 8 biên bản kiểm tra định kỳ được lập trong giai đoạn 2022–2024 làm căn cứ chứng minh tài sản thế chấp vẫn nguyên vẹn trước thời điểm khởi kiện, từ đó bác bỏ yêu cầu giảm nghĩa vụ của khách hàng.