Xếp hạng tín dụng

Xếp hạng tín dụng là gì?

Xếp hạng tín dụng (Credit Rating) là quá trình đánh giá mức độ tín nhiệm và khả năng hoàn trả nợ của khách hàng cá nhân hoặc tổ chức dựa trên hệ thống tiêu chí tài chính, lịch sử trả nợ và các yếu tố định tính. Kết quả xếp hạng là cơ sở để tổ chức tín dụng (TCTD) quyết định phê duyệt khoản vay, mức lãi suất, hạn mức và biện pháp bảo đảm phù hợp. Theo Quyết định 1626/QĐ-NHNN ngày 31/12/2007 và Thông tư 17/2021/TT-NHNN, các TCTD phải xây dựng và áp dụng hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ trong hoạt động cấp tín dụng.

Đặc điểm

• Thang điểm đánh giá: Khách hàng doanh nghiệp thường được xếp từ AAA, AA, A, BBB đến D; khách hàng cá nhân thường dùng thang 1-5 hoặc nhóm A1, A2, A3, B1, B2, C, D.
• Tiêu chí đánh giá: Thu nhập, tài sản, lịch sử tín dụng (CIC), mục đích vay, thời gian quan hệ với ngân hàng, nghề nghiệp và uy tín pháp lý.
• Thời hạn hiệu lực: Kết quả xếp hạng thường có giá trị 6-12 tháng và được rà soát định kỳ theo quy định nội bộ.
• Tính rủi ro: Khách hàng xếp hạng càng thấp thì ngân hàng đòi hỏi tài sản bảo đảm càng cao, lãi suất càng lớn hoặc từ chối cấp tín dụng.

Ví dụ

Ông Nguyễn Văn A muốn vay 500 triệu đồng mua nhà tại Ngân hàng X. Qua hệ thống xếp hạng nội bộ, ông A đạt nhóm A2 (tín nhiệm khá) nhờ thu nhập ổn định 25 triệu đồng/tháng, sở hữu nhà riêng và chưa có nợ xấu trên hệ thống CIC. Ngân hàng phê duyệt khoản vay với lãi suất ưu đãi 8,5%/năm, thời hạn 15 năm. Theo Thông tư 39/2016/TT-NHNN, TCTD có quyền quyết định lãi suất cho vay dựa trên kết quả xếp hạng tín dụng nội bộ này, miễn đảm bảo tuân thủ trần lãi suất do NHNN quy định trong từng thời kỳ.