Structured Finance

Structured Finance là gì?

Structured Finance (Tài chính có cấu trúc) là loại hình tài chính phức tạp sử dụng các công cụ tài chính được thiết kế riêng (thường là chứng khoán hóa - securitization) nhằm đáp ứng nhu cầu huy động vốn, phân tán rủi ro cho các dự án hoặc tài sản đặc thù mà tài chính truyền thống không đáp ứng hiệu quả. Tại Việt Nam, hoạt động này được điều chỉnh bởi Luật Chứng khoán 2019 (sửa đổi 2024), Nghị định 153/2020/NĐ-CP về chào bán trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ, và Thông tư 33/2020/TT-NHNN hướng dẫn hoạt động tín dụng.

Đặc điểm

• Cấu trúc phân lớp (tranching): Chia dòng tiền thành nhiều lớp ưu tiên (senior, mezzanine, equity) để phân bổ rủi ro theo khẩu vị nhà đầu tư.
• Tách biệt tài sản (bankruptcy remote): Tài sản được chuyển vào phương tiện mục đích đặc biệt (SPV) nhằm cách ly rủi ro phá sản của bên phát hành gốc.
• Tùy biến cao: Dòng tiền, lãi suất, kỳ hạn được thiết kế theo yêu cầu cụ thể của dự án hoặc nhà đầu tư.
• Tài sản đảm bảo đa dạng: Có thể là bất động sản, khoản phải thu, hợp đồng thuê, hoặc dòng tiền tương lai.

Ví dụ

Một công ty bất động sản tại TP.HCM muốn huy động 2.000 tỷ đồng để xây dựng khu đô thị. Công ty phát hành trái phiếu có tài sản đảm bảo (ABS) thông qua SPV, phân thành 3 lớp: lớp A (1.200 tỷ, lãi suất 9%/năm, xếp hạng AAA), lớp B (500 tỷ, lãi suất 12%/năm, BB) và lớp C (300 tỷ, lãi suất 16%/năm, không xếp hạng). Nhà đầu tư tổ chức mua lớp A, quỹ đầu tư mạo hiểm mua lớp C. Toàn bộ dòng tiền cho thuê căn hộ tương lai được dùng để trả nợ, tuân thủ Nghị định 153/2020/NĐ-CP.