Công cụ tài chính

Công cụ tài chính là gì?

Công cụ tài chính (Financial Instrument) là bất kỳ hợp đồng nào làm phát sinh tài sản tài chính cho một bên và nợ phải trả tài chính hoặc công cụ vốn chủ sở hữu cho bên khác. Khái niệm này được quy định tại Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế (IFRS) – IAS 32 và được áp dụng tại Việt Nam thông qua Thông tư 210/2014/TT-BTC hướng dẫn áp dụng chuẩn mực kế toán quốc tế, cùng các Chuẩn mực Kế toán Việt Nam (VAS) tương ứng.

Đặc điểm

• Tài sản tài chính: Tiền, tiền gửi ngân hàng, khoản phải thu, chứng khoán nợ, chứng khoán vốn, quyền nhận tiền theo hợp đồng.
• Nợ phải trả tài chính: Nghĩa vụ giao nộp tiền hoặc tài sản tài chính theo các điều kiện đã thỏa thuận trong hợp đồng.
• Công cụ vốn: Hợp đồng chứng minh quyền sở hữu phần còn lại của doanh nghiệp sau khi trừ mọi nghĩa vụ nợ (ví dụ: cổ phiếu phổ thông).
• Phân loại: Gồm hai nhóm chính là công cụ vốn (chứng khoán vốn) và công cụ nợ (trái phiếu, tín phiếu, chứng chỉ tiền gửi).

Ví dụ

Cổ phiếu phổ thông do CTCP Vinamilk phát hành niêm yết trên sàn HOSE – người mua nắm giữ tài sản tài chính (quyền sở hữu), còn công ty phát hành có nghĩa vụ tài chính tương ứng. Hay trái phiếu doanh nghiệp kỳ hạn 5 năm phát hành huy động vốn – là công cụ tài chính dạng nợ, được điều chỉnh bởi Nghị định 153/2020/NĐ-CP về phát hành riêng lẻ trái phiếu doanh nghiệp.