Quản lý nợ

Quản lý nợ trong ngân hàng là gì?

Quản lý nợ (Debt Management) là quy trình liên tục mà chuyên viên HTTD thực hiện nhằm giám sát tình trạng trả nợ của khách hàng, phát hiện sớm dấu hiệu suy giảm chất lượng tín dụng và đưa ra biện pháp can thiệp kịp thời. Đây là chức năng cốt lõi trong quản trị rủi ro tín dụng theo Basel II và quy định NHNN Việt Nam.

Phân loại nợ theo Thông tư 11/2021/TT-NHNN

• Nhóm 1 – Nợ đủ tiêu chuẩn: Quá hạn dưới 10 ngày, trích lập dự phòng 0%.
• Nhóm 2 – Nợ cần chú ý: Quá hạn 10-90 ngày, trích lập 5%.
• Nhóm 3 – Nợ dưới tiêu chuẩn: Quá hạn 91-180 ngày, trích lập 20%.
• Nhóm 4 – Nợ nghi ngờ: Quá hạn 181-360 ngày, trích lập 50%.
• Nhóm 5 – Nợ có khả năng mất vốn: Quá hạn trên 360 ngày, trích lập 100%.

Công cụ quản lý nợ của HTTD

• Hệ thống LMS (Loan Management System): Theo dõi lịch trả nợ tự động, gửi SMS/email nhắc nợ trước 5 ngày đến hạn.
• Báo cáo Early Warning: Báo cáo tuần về các khoản vay có dấu hiệu bất thường: doanh thu giảm 30%, đối tác chiến lược rút lui, ngành nghề bị ảnh hưởng tiêu cực.
• Lịch họp định kỳ: HTTD gặp khách hàng doanh nghiệp mỗi quý để rà soát tình hình tài chính.
• Nhật ký khoản vay: Ghi chép toàn bộ cuộc gọi, email, biên bản làm việc với khách hàng.

Quy trình xử lý nợ quá hạn

Khi khoản vay quá hạn 1-10 ngày: gọi điện nhắc nợ; quá hạn 30 ngày: gửi thông báo văn bản lần 1; quá hạn 60 ngày: thông báo lần 2 và mời khách hàng lên làm việc; quá hạn 90 ngày: chuyển sang nhóm 3, thông báo phương án cơ cấu lại nợ theo Nghị định 65/2024/NĐ-CP; quá hạn 180 ngày: khởi kiện hoặc phát mại TSBĐ.

Ví dụ thực tế

Cửa hàng kinh doanh thời trang vay 500 triệu tại Techcombank, thế chấp sổ đỏ. Đến kỳ trả nợ tháng 6/2024, khách hàng không thanh toán. HTTD thực hiện: Ngày 1 quá hạn – gọi nhắc; Ngày 15 – gửi email đối chiếu; Ngày 30 – gửi thông báo văn bản yêu cầu trả nợ trong 7 ngày; Ngày 60 – mời lên chi nhánh, khách trình bày doanh thu giảm 40%; Ngày 90 – chuyển nhóm 3, đề xuất cơ cấu giãn nợ 6 tháng. Tổng dự phòng trích lập cho khoản nợ này: 500 triệu × 20% = 100 triệu đồng.

Chỉ tiêu KPI của HTTD quản lý nợ

• Tỷ lệ nợ xấu danh mục phụ trách dưới 2%.
• Tỷ lệ thu hồi nợ quá hạn trong 30 ngày đạt 70%.
• Hoàn thành 100% báo cáo định kỳ đúng hạn.