Chứng khoán đảm bảo bằng tài sản

Chứng khoán đảm bảo bằng tài sản là gì?

Chứng khoán đảm bảo bằng tài sản (Asset-backed Securities - ABS) là loại chứng khoán có tài sản đảm bảo được tạo ra từ việc gộp nhóm các tài sản tài chính như khoản vay mua nhà, vay tiêu dùng, khoản phải thu thẻ tín dụng hoặc các khoản nợ khác. Theo Luật Chứng khoán 2019 (Điều 4, Khoản 28), ABS thuộc nhóm chứng khoán có tài sản đảm bảo, được phát hành thông qua phương thức chứng khoán hóa theo quy định pháp luật.

Đặc điểm

• Tài sản đảm bảo: Gồm nhóm tài sản đồng nhất như cho vay thế chấp, cho vay mua ô tô, nợ thẻ tín dụng được gộp thành pool.
• Cấu trúc phân lớp (Tranche): ABS được chia thành các lớp theo thứ tự ưu tiên thanh toán: senior (cao cấp), mezzanine (trung cấp) và equity (vốn cổ phần).
• Tách biệt tài sản: Tài sản được chuyển sang công ty mua bán nợ (SPV) nhằm cô lập rủi ro phá sản của bên phát hành gốc.
• Quản lý dòng tiền: Dòng tiền từ tài sản cơ sở (gốc + lãi) dùng để thanh toán cho người nắm giữ chứng khoán định kỳ.
• Xếp hạng tín nhiệm: ABS thường được xếp hạng bởi các tổ chức quốc tế như Fitch, Moody's, S&P.

Ví dụ

Ngân hàng XYZ tại Việt Nam gộp 1.000 khoản vay mua nhà tổng giá trị 500 tỷ đồng, bán cho Công ty SPV. SPV phát hành ABS gồm 3 lớp: Tranche A (300 tỷ, lãi suất 8%/năm), Tranche B (150 tỷ, lãi suất 10%/năm), Tranche C (50 tỷ, lãi suất 14%/năm). Theo Thông tư 09/2015/TT-NHNN và Thông tư 21/2018/TT-NHNN về hoạt động mua bán nợ của TCTD, giao dịch này giúp ngân hàng chuyển rủi ro tín dụng, có thêm vốn cho vay mới và cải thiện hệ số CAR theo Thông tư 41/2016/TT-NHNN.