Bất hợp lệ chứng từ

Bất hợp lệ chứng từ (Discrepancy) là gì?

Bất hợp lệ chứng từ là những sai sót, điểm không nhất quán giữa bộ chứng từ xuất trình so với điều kiện và điều khoản quy định trong L/C, dẫn đến việc ngân hàng từ chối thanh toán. Quy định chi tiết tại Điều 14, 15 UCP 600 và Thông tư 02/2016/TT-NHNN hướng dẫn về nghiệp vụ thanh toán quốc tế tại Việt Nam. Đây là vấn đề thường gặp nhất, chiếm khoảng 60–70% tỷ lệ từ chối thanh toán trên thế giới.

Đặc điểm

• Ngân hàng kiểm tra chứng từ tối đa 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận bộ chứng từ hoàn chỉnh (Điều 14(b) UCP 600).
• Các lỗi phổ biến: sai số tiền, lệch ngày giao hàng, sai tên hàng hóa, chứng từ quá hạn, thiếu chữ ký, sai địa điểm giao hàng, không đúng bản gốc.
• Ngân hàng phải thông báo bằng văn bản (Notice of Refusal) nêu rõ từng điểm bất hợp lệ.
• Khi phát hiện bất hợp lệ, quyết định thanh toán thuộc về người xin mở L/C; ngân hàng được miễn trách nhiệm.
• Phí xử lý chứng từ bất hợp lệ thường từ 50–150 USD/bộ theo biểu phí.

Ví dụ

Công ty TNHH Thương mại ABC xuất khẩu lô hàng gạo 500 tấn theo L/C yêu cầu ngày giao hàng cuối cùng (Latest Shipment Date) là 30/06/2025. Tuy nhiên trên vận đơn đường biển (B/L) ghi ngày giao hàng là 02/07/2025 – đây là điểm bất hợp lệ vì vi phạm điều kiện L/C. Ngân hàng thông báo từ chối trong vòng 5 ngày làm việc. Người xuất khẩu có thể yêu cầu người nhập khẩu gửi thư chấp nhận bất hợp lệ (Waiver) đến ngân hàng để được thanh toán, hoặc đề nghị sửa đổi L/C để phù hợp với thực tế giao hàng.