Vốn pháp định

Vốn pháp định là gì?

Vốn pháp định (Regulatory Capital) là lượng vốn tối thiểu mà tổ chức tín dụng (TCTD) phải duy trì theo yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước, nhằm đảm bảo an toàn hoạt động và khả năng thanh toán. Đây là tiêu chuẩn bắt buộc để TCTD được thành lập và hoạt động hợp pháp tại Việt Nam.

Đặc điểm chính

• Vốn cấp 1 (Tier 1): Gồm vốn điều lệ, quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ, lợi nhuận giữ lại; có khả năng hấp thụ lỗ tốt nhất.
• Vốn cấp 2 (Tier 2): Gồm dự phòng rủi ro tín dụng, các khoản nợ thứ cấp; hỗ trợ bổ sung.
• Vốn điều lệ tối thiểu: Ngân hàng thương mại tối thiểu 3.000 tỷ đồng, công ty tài chính 500 tỷ, quỹ tín dụng nhân dân 50 tỷ đồng (Điều 4 Nghị định 86/2019/NĐ-CP).
• Tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu (CAR) là 8% theo Basel II và hướng tới 10% theo Thông tư 41/2016/TT-NHNN.

Ví dụ minh họa

Ngân hàng TMCP B muốn thành lập năm 2024 phải có vốn điều lệ tối thiểu 3.000 tỷ đồng (trước đây chỉ 3.000 tỷ cho ngân hàng đại chúng, nay áp dụng chung). Ngoài ra, ngân hàng phải duy trì tỷ lệ CAR ≥ 8%. Nếu tổng tài sản có rủi ro (RWA) là 200.000 tỷ đồng, ngân hàng cần tối thiểu 16.000 tỷ vốn pháp định. Trường hợp CAR xuống dưới 8%, NHNN sẽ yêu cầu lập phương án khôi phục theo Điều 147 Luật Các TCTD.

Căn cứ pháp lý

Điều 147 Luật Các TCTD 2010, Điều 4 Nghị định 86/2019/NĐ-CP và Thông tư 41/2016/TT-NHNN quy định về giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn.