Trung bình cộng

Trung bình cộng (Arithmetic Mean) là gì?

Trung bình cộng là một đại lượng thống kê cơ bản, được tính bằng tổng tất cả các giá trị trong tập dữ liệu chia cho số lượng quan sát. Trong ngân hàng, đây là chỉ tiêu được sử dụng rộng rãi để tính lãi suất bình quân, dư nợ bình quân, doanh thu trung bình theo kỳ và các chỉ tiêu phân tích tài chính khác.

Công thức

μ = (x₁ + x₂ + ... + xₙ) / n, trong đó xᵢ là giá trị quan sát thứ i, n là tổng số quan sát.

Đặc điểm

• Phản ánh giá trị đại diện cho toàn bộ tập dữ liệu, dễ tính toán và trực quan.
• Nhạy cảm với giá trị ngoại lệ (outlier), ví dụ một khoản vay quá lớn làm lãi suất bình quân tăng cao bất thường.
• Được Ngân hàng Nhà nước quy định sử dụng trong nhiều chế độ báo cáo thống kê theo Thông tư hướng dẫn chế độ báo cáo.
• Không phù hợp với phân phối lệch (skewed distribution) - trường hợp này nên dùng trung vị (median).

Ví dụ

Ngân hàng A có 4 chi nhánh với doanh thu quý lần lượt: 800, 1200, 1500, 2500 triệu đồng. Doanh thu trung bình cộng = (800 + 1200 + 1500 + 2500) / 4 = 1.500 triệu đồng. Tuy nhiên, chi nhánh thứ 4 có doanh thu vượt trội (outlier) nên trung vị = (1200 + 1500) / 2 = 1.350 triệu sẽ phản ánh thực tế tốt hơn.

Lưu ý pháp lý

Việc tính toán các chỉ tiêu bình quân trong báo cáo tài chính, báo cáo thống kê tín dụng tuân thủ theo Luật Thống kê 2015 và các Thông tư hướng dẫn của NHNN về chế độ báo cáo thống kê áp dụng trong hệ thống ngân hàng.