SOX

SOX (Sarbanes-Oxley Act) là gì?

SOX (Đạo luật Sarbanes-Oxley) là luật liên bang Hoa Kỳ được Quốc hội Mỹ thông qua ngày 30/07/2002, ban hành sau các vụ bê bối tài chính lớn như Enron (2001) và WorldCom (2002). Luật nhằm bảo vệ cổ đông và công chúng khỏi gian lận kế toán trong các công ty niêm yết trên sàn chứng khoán Mỹ. Tại Việt Nam, các doanh nghiệp niêm yết tại Mỹ phải tuân thủ SOX song song với Nghị định 71/2017/NĐ-CP về quản trị công ty đại chúng và Thông tư 95/2017/TT-BTC hướng dẫn quản trị công ty áp dụng cho công ty đại chúng.

Đặc điểm chính

• Section 302: CEO và CFO phải trực tiếp chứng nhận tính chính xác của báo cáo tài chính hàng quý và hàng năm.
• Section 404: Ban lãnh đạo chịu trách nhiệm thiết lập, đánh giá và duy trì hệ thống kiểm soát nội bộ (ICFR); kiểm toán viên độc lập phải kiểm tra và đưa ý kiến về tính hiệu lực của ICFR.
• Section 409: Yêu cầu công bố kịp thời các thay đổi tài chính quan trọng ra công chúng.
• Hình phạt nặng: Phạt tù tới 20 năm và phạt tiền hàng triệu USD cho hành vi gian lận chứng khoán, hủy hoại hồ sơ.

Ví dụ thực tế

Một ngân hàng Việt Nam niêm yết trên sàn NYSE phải tuân thủ SOX. Hàng năm, ngân hàng chi hàng triệu USD thuê kiểm toán viên Big 4 kiểm toán ICFR theo Section 404. Ban Kiểm soát nội bộ lập báo cáo đánh giá kiểm soát nội bộ, CEO/CFO ký cam kết vào báo cáo thường niên Form 20-F nộp cho SEC. Bất kỳ sai sót nào trong kiểm soát nội bộ đều phải công bố minh bạch, ảnh hưởng trực tiếp đến giá cổ phiếu.