Rủi ro phát hiện

Rủi ro phát hiện (Detection Risk) là gì?

Rủi ro phát hiện là nguy cơ mà các thủ tục kiểm toán thực hiện không phát hiện được sai sót trọng yếu tồn tại trong báo cáo tài chính hoặc hệ thống kiểm soát. Đây là một trong ba thành phần của mô hình rủi ro kiểm toán, có thể được kiểm toán viên điều chỉnh thông qua việc lựa chọn thủ tục kiểm toán phù hợp.

Đặc điểm chính

• Công thức: Rủi ro kiểm toán (AR) = Rủi ro tiềm ẩn (IR) × Rủi ro kiểm soát (CR) × Rủi ro phát hiện (DR). Trong đó AR thường được đặt ở mức 5% với BCTC trọng yếu.
• Yếu tố duy nhất kiểm toán viên kiểm soát được: Khác với IR và CR, DR có thể giảm bằng cách tăng cường mẫu kiểm tra, mở rộng thủ tục phân tích, thực hiện kiểm tra chi tiết.
• Cơ sở pháp lý: Theo Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam VSA 200 – "Mục tiêu tổng quát của kiểm toán", VSA 315 và VSA 330 – "Thủ tục kiểm toán tiếp theo".

Ví dụ minh họa

Kiểm toán viên kiểm toán khoản cho vay khách hàng 500 tỷ đồng tại Ngân hàng X, đánh giá IR = 80%, CR = 50%. Để đạt AR = 5%, kiểm toán viên phải thiết kế thủ tục với DR = 5% / (80% × 50%) = 12,5%. Nếu kiểm toán viên chỉ chọn 20 hồ sơ ngẫu nhiên thay vì 50 hồ sơ, DR tăng lên khoảng 20%, vi phạm mức 12,5% theo VSA 530, dẫn đến rủi ro bỏ sót khoản nợ xấu chưa trích lập dự phòng đúng theo Thông tư 11/2021/TT-NHNN.