Quyền chủ nợ

Quyền chủ nợ là gì?

Quyền chủ nợ (Creditor's Rights) là tổng hợp các quyền pháp lý mà chủ nợ được hưởng theo quy định pháp luật khi con nợ không tự nguyện thực hiện nghĩa vụ trả nợ. Quyền này được quy định chi tiết tại Bộ luật Dân sự 2015 (BLDS) và các văn bản pháp luật chuyên ngành, là công cụ bảo vệ lợi ích hợp pháp của bên cho vay, bên bán hàng, hoặc các bên có quan hệ nghĩa vụ tài sản.

Đặc điểm

• Quyền yêu cầu thực hiện nghĩa vụ: Theo Điều 274 BLDS 2015, chủ nợ có quyền yêu cầu con nợ trả đủ gốc, lãi theo thỏa thuận hoặc theo quy định pháp luật (lãi suất không vượt quá 20%/năm theo Điều 468).
• Quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại: Nếu con nợ chậm trả hoặc không trả, chủ nợ có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại theo Điều 13, Điều 360 BLDS 2015.
• Quyền yêu cầu tài sản bảo đảm: Trường hợp nợ có bảo đảm (thế chấp, cầm cố), chủ nợ có quyền xử lý tài sản theo Điều 299 BLDS hoặc Điều 7 Nghị định 21/2021/NĐ-CP.
• Quyền khởi kiện tại Tòa án: Theo Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, chủ nợ có quyền khởi kiện yêu cầu buộc con nợ thi hành nghĩa vụ khi hết thời hạn.

Ví dụ

Ông B cho ông C vay 500 triệu đồng với lãi suất 12%/năm, thời hạn 12 tháng, có hợp đồng công chứng và ô tô thế chấp. Đến hạn, ông C không trả nợ. Theo quyền chủ nợ, ông B có thể: (1) yêu cầu trả 500 triệu gốc + 60 triệu lãi; (2) yêu cầu bồi thường thiệt hại do chậm trả (nếu có); (3) đăng ký quyền xử lý tài sản thế chấp là ô tô theo Điều 299 BLDS 2015; (4) khởi kiện tại Tòa án nhân dân nếu ông C tiếp tục từ chối.