Phương pháp vốn chủ sở hữu

Phương pháp vốn chủ sở hữu (Equity Method) là gì?

Phương pháp vốn chủ sở hữu là phương pháp kế toán dùng để ghi nhận khoản đầu tư vào công ty liên kết (associate) - nơi nhà đầu tư có ảnh hưởng đáng kể nhưng không kiểm soát. Ban đầu ghi nhận theo giá gốc, sau đó điều chỉnh tăng/giảm theo phần thay đổi tài sản thuần của công ty liên kết mà nhà đầu tư được hưởng.

Đặc điểm

• Áp dụng khi nhà đầu tư nắm giữ từ 20% đến 50% quyền biểu quyết, thể hiện ảnh hưởng đáng kể (không phải kiểm soát).
• Giá trị khoản đầu tư tăng theo phần lợi nhuận công ty liên kết phân bổ; giảm theo phần lỗ hoặc cổ tức được chia.
• Không hợp nhất toàn bộ báo cáo tài chính như phương pháp hợp nhất - chỉ phản ánh một dòng "Phần lãi/lỗ trong công ty liên kết" trên Báo cáo kết quả kinh doanh.
• Được quy định tại Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 07 - Kế toán các khoản đầu tư vào công ty liên kết (Quyết định 234/2003/QĐ-BTC) và hướng dẫn tại Thông tư 200/2014/TT-BTC, Thông tư 202/2014/TT-BTC.

Ví dụ

Ngân hàng X đầu tư 800 tỷ đồng mua 30% cổ phần Công ty chứng khoán Y (công ty liên kết). Năm 2023, Công ty Y có lợi nhuận sau thuế 400 tỷ. Ngân hàng X ghi nhận: doanh thu hoạt động tài chính tăng 120 tỷ (400 × 30%); giá trị khoản đầu tư trên bảng cân đối kế toán tăng tương ứng lên 920 tỷ đồng.