Lý thuyết trò chơi

Lý thuyết trò chơi là gì?

Lý thuyết trò chơi (Game Theory) là một nhánh của toán học ứng dụng, nghiên cứu cách các tác nhân ra quyết định chiến lược khi kết quả phụ thuộc lẫn nhau giữa các bên. Thuật ngữ được John Nash phát triển và đoạt giải Nobel Kinh tế năm 1994, trở thành công cụ nền tảng trong kinh tế học hiện đại.

Đặc điểm

• Thành phần: người chơi (players), chiến lược (strategies), thông tin (information) và hàm thỏa dụng (payoff).
• Giả định: tác nhân hợp lý (rational), tối đa hóa lợi ích cá nhân và biết chiến lược của đối phương.
• Phân loại: trò chơi tĩnh/động, thông tin đầy đủ/không đầy đủ, hợp tác/không hợp tác.
• Ứng dụng ngân hàng: phân tích cạnh tranh lãi suất, đấu giá trái phiếu, quyết định cho vay rủi ro.

Ví dụ

Hai ngân hàng A và B cùng cạnh tranh cho vay doanh nghiệp bất động sản. Nếu cả hai đồng loạt giảm lãi suất, thị phần không đổi nhưng biên lợi nhuận sụt giảm. Theo Luật Cạnh tranh 2018 (Luật số 23/2018/QH14, Điều 14), thỏa thuận ngầm phối hợp hạ lãi suất giữa các ngân hàng có thể bị xem là hành vi hạn chế cạnh tranh, mức phạt tới 10% tổng doanh thu.