Lợi thế so sánh

Lợi thế so sánh là gì?

Lợi thế so sánh (Comparative Advantage) là khả năng của một quốc gia hoặc doanh nghiệp sản xuất một hàng hóa với chi phí cơ hội thấp hơn đối tác. Khái niệm do David Ricardo đề xuất năm 1817, là cơ sở lý thuyết của thương mại quốc tế và nhiều hiệp định FTA mà Việt Nam ký kết.

Đặc điểm

• Chi phí cơ hội: đo lường giá trị hàng hóa khác phải hy sinh để sản xuất thêm một đơn vị hàng hóa đang xét.
• Tính tương đối: một nước vẫn có lợi thế so sánh ngay cả khi năng suất tuyệt đối thấp hơn ở mọi ngành.
• Thay đổi theo thời gian: nhờ đầu tư công nghệ, giáo dục và đổi mới sáng tạo, lợi thế so sánh có thể dịch chuyển giữa các ngành.

Ví dụ

Việt Nam có lợi thế so sánh trong xuất khẩu gạo, cà phê, thủy sản và dệt may nhờ điều kiện tự nhiên thuận lợi và chi phí lao động hợp lý. Năm 2023, kim ngạch xuất khẩu gạo đạt khoảng 4,78 tỷ USD; trong khi Việt Nam nhập khẩu linh kiện điện tử, máy móc từ Nhật Bản, Hàn Quốc - những nước có lợi thế so sánh về công nghệ cao.

Điều 4 Luật Thương mại 2005 (Luật số 36/2005/QH11) nhấn mạnh chính sách phát huy lợi thế so sánh trong hội nhập kinh tế quốc tế. Các FTA thế hệ mới như CPTPP, EVFTA được xây dựng dựa trên nguyên tắc khai thác lợi thế so sánh giữa các thành viên, giúp tối ưu phân bổ nguồn lực khu vực và toàn cầu.