Cung và cầu

Cung và cầu (Supply and Demand) là gì?

Cung và cầu là quy luật kinh tế cơ bản phản ánh mối quan hệ giữa lượng hàng hóa/dịch vụ mà người bán sẵn sàng đưa ra thị trường ở các mức giá khác nhau và lượng mà người mua sẵn sàng chi trả. Theo Điều 3 Luật Cạnh tranh số 23/2018/QH14, "cung" và "cầu" là các yếu tố cấu thành thị trường, quyết định cơ chế vận hành của nền kinh tế thị trường định hướng XHCN tại Việt Nam.

Đặc điểm

• Quy luật cung: Khi giá tăng → lượng cung tăng (đường cung dốc lên); ngược lại khi giá giảm, lượng cung giảm.
• Quy luật cầu: Khi giá tăng → lượng cầu giảm (đường cầu dốc xuống); khi giá giảm, lượng cầu tăng.
• Các yếu tố ảnh hưởng cung: chi phí sản xuất, công nghệ, thuế, số lượng nhà cung cấp.
• Các yếu tố ảnh hưởng cầu: thu nhập, thị hiếu, giá hàng hóa liên quan, dân số, kỳ vọng.
• Vai trò: Là công cụ phân bổ nguồn lực hiệu quả trong nền kinh tế thị trường.

Ví dụ

Khi dịch COVID-19 bùng phát (2021), nhu cầu khẩu trang y tế tăng đột biến trong khi các nhà máy chưa kịp mở rộng sản xuất → giá khẩu trang tăng từ 1.500đ lên 5.000đ/chiếc. Nhờ quy luật cung - cầu, giá cao thu hút nhiều doanh nghiệp tham gia sản xuất, lượng cung tăng trở lại và giá dần ổn định, minh chứng cho cơ chế tự điều chỉnh của thị trường Việt Nam.