Chi phí cơ hội

Chi phí cơ hội là gì?

Chi phí cơ hội (Opportunity Cost) là giá trị của phương án tốt nhất bị bỏ qua khi cá nhân, doanh nghiệp hay tổ chức phải đưa ra một quyết định lựa chọn giữa nhiều phương án khác nhau. Khái niệm này phản ánh sự khan hiếm của nguồn lực - khi chọn phương án A, người ra quyết định sẽ mất đi cơ hội thu được lợi ích từ phương án B. Theo kinh tế học, chi phí cơ hội không phải là chi phí kế toán ghi trong sổ sách mà là chi phi kinh tế ẩn, thể hiện tính hợp lý của việc phân bổ nguồn lực.

Đặc điểm

• Là chi phí ẩn, không biểu hiện bằng dòng tiền trực tiếp nhưng luôn tồn tại trong mọi quyết định.
• Phụ thuộc vào bối cảnh lựa chọn và thay đổi theo thời gian, thị trường.
• Có tính chủ quan, mỗi chủ thể đánh giá phương án bị bỏ qua khác nhau.
• Được sử dụng rộng rãi trong phân tích đầu tư, hoạch định chiến lược và ra quyết định tài chính.
• Là cơ sở để so sánh hiệu quả giữa các phương án đầu tư thay thế.

Ví dụ

Một doanh nghiệp có 10 tỷ đồng, phải lựa chọn giữa gửi tiết kiệm ngân hàng với lãi suất 7%/năm (theo Quyết định của Ngân hàng Nhà nước về lãi suất tiền gửi) hoặc đầu tư vào dự án bất động sản kỳ vọng sinh lời 12%/năm. Nếu chọn gửi tiết kiệm, chi phí cơ hội là 5% lợi nhuận bị bỏ qua (chênh lệch 12% - 7%). Tương tự, sinh viên chọn đi làm thay vì học đại học thì chi phí cơ hội là mức lương tương lai khi tốt nghiệp.