Vốn con người

Vốn con người là gì?

Vốn con người (Human Capital) là tổng hợp kiến thức, kỹ năng, năng lực, kinh nghiệm và sức khỏe của lực lượng lao động, được tích lũy thông qua giáo dục, đào tạo và thực tiễn lao động, tạo ra giá trị kinh tế cho cá nhân, doanh nghiệp và xã hội. Khái niệm này được nhà kinh tế học Gary Becker (Nobel Kinh tế 1992) phát triển, xem vốn con người là dạng đầu tư mang lại lợi nhuận tương tự vốn vật chất.

Đặc điểm

• Tính kết tủa: Hình thành qua quá trình đào tạo chính quy và đào tạo tại chỗ (on-the-job training).
• Không thể tách rời: Gắn liền với con người, không thể chuyển nhượng như tài sản hữu hình.
• Có khả năng tăng trưởng: Khác vốn vật chất bị hao mòn, vốn con người có thể gia tăng theo thời gian.
• Phụ thuộc thể chế: Chịu ảnh hưởng của chính sách giáo dục, y tế và thị trường lao động.

Ví dụ

Một kỹ sư CNTT tốt nghiệp Đại học Bách khoa Hà Nội với 5 năm kinh nghiệm lập trình có thể nhận mức lương 50 triệu đồng/tháng. Sự khác biệt về thu nhập so với lao động phổ thông chính là phần lợi nhuận từ vốn con người. Theo Bộ luật Lao động 2019 (Luật số 45/2019/QH14), Điều 61 quy định người sử dụng lao động có nghĩa vụ tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ kỹ năng nghề. Luật Giáo dục nghề nghiệp 2014 (Luật số 74/2014/QH13) cũng khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào đào tạo nghề, được trừ chi phí khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp.