Hợp đồng hoán đổi

Hợp đồng hoán đổi là gì?

Hợp đồng hoán đổi (tiếng Anh: Swap Contract) là thỏa thuận giữa hai bên về việc trao đổi các dòng tiền hoặc giá trị tài sản với nhau theo các điều khoản đã thống nhất trước, trong một khoảng thời gian nhất định. Đây là một công cụ phái sinh tài chính quan trọng, được sử dụng rộng rãi để phòng ngừa rủi ro lãi suất, rủi ro tỷ giá hoặc quản lý danh mục đầu tư. Tại Việt Nam, hợp đồng hoán đổi được quy định tại Luật Chứng khoán 2019 (Điều 4, Khoản 13) và hướng dẫn chi tiết trong Nghị định 153/2020/NĐ-CP về chứng khoán phái sinh.

Đặc điểm

• Trao đổi dòng tiền: Hai bên thực hiện hoán đổi các khoản thanh toán dựa trên lãi suất cố định - thả nổi, tỷ giá hoặc chỉ số khác.
• Không qua sàn giao dịch: Thông thường là giao dịch OTC (Over-the-Counter), các bên tự thỏa thuận điều khoản.
• Giá trị danh nghĩa lớn: Hợp đồng có thể có giá trị danh nghĩa lên đến hàng tỷ đồng, phù hợp với nhà đầu tư tổ chức.
• Thời hạn dài hạn: Thường từ 1 đến 30 năm, không giới hạn kỳ hạn cụ thể trong luật.
• Rủi ro đối tác: Có thể sử dụng bên trung gian (CCP) để giảm thiểu rủi ro vỡ nợ.

Ví dụ

Công ty ABC Việt Nam có khoản vay 100 tỷ đồng với lãi suất thả nổi (VNIBOR + 2%). Để phòng ngừa rủi ro lãi suất tăng, công ty ký hợp đồng hoán đổi lãi suất với ngân hàng XYZ: công ty trả lãi suất cố định 8%/năm, đổi lại nhận lãi suất thả nổi VNIBOR + 2%. Nhờ đó, dù thị trường biến động, công ty vẫn ổn định được chi phí lãi vay hàng năm. Giao dịch này tuân thủ quy định tại Khoản 2 Điều 33 Nghị định 153/2020/NĐ-CP.