Theta quyền chọn

Theta quyền chọn (Option Theta) là gì?

Theta quyền chọn (ký hiệu Θ) là một chỉ số thuộc nhóm "các chữ cái Hy Lạp" (Greeks) trong phân tích quyền chọn, đo lường mức giảm giá trị của quyền chọn khi thời gian trôi qua một đơn vị (thường tính theo ngày), giả định các yếu tố khác không thay đổi. Nói cách khác, Theta phản ánh chi phí thời gian mà nhà đầu tư phải "trả" khi nắm giữ một vị thế quyền chọn, đặc biệt là quyền chọn mua (Call) và quyền chọn bán (Put) chưa đáo hạn tại thị trường chứng khoán phái sinh Việt Nam.

Đặc điểm chính

• Theta thường có giá trị âm đối với người mua quyền chọn (vì quyền chọn mất giá trị theo thời gian) và dương đối với người bán quyền chọn.
• Được tính trên cơ sở mô hình Black-Scholes hoặc mô hình nhị phân (binomial), là thông số bắt buộc công bố khi giao dịch quyền chọn tại Sở Giao dịch Chứng khoán.
• Theta tăng mạnh (giảm sâu) khi quyền chọn tiến gần ngày đáo hạn, hiện tượng này gọi là "time decay acceleration".

Ví dụ minh họa

Nhà đầu tư A mua một quyền chọn mua (Call Option) trên chỉ số VN30 có giá hiện tại 50 điểm, đáo hạn sau 30 ngày. Hệ số Theta = -0,15 nghĩa là mỗi ngày trôi qua, giá trị quyền chọn giảm khoảng 0,15 điểm nếu chỉ số VN30 và độ biến động không đổi. Sau 5 ngày giữ vị thế, quyền chọn sẽ mất khoảng 0,75 điểm do yếu tố thời gian.

Theo Điều 4, Nghị định 153/2020/NĐ-CP về chứng khoán phái sinh và Thông tư 107/2016/TT-BTC, các công ty chứng khoán phải giải thích rõ các chỉ số rủi ro (trong đó có Theta) cho khách hàng trước khi giao dịch quyền chọn, nhằm đảm bảo minh bạch thông tin.