Hoán đổi lãi suất

Hoán đổi lãi suất (Interest Rate Swap) là gì?

Hoán đổi lãi suất là hợp đồng phái sinh giữa hai bên cam kết trao đổi các dòng tiền lãi suất, trong đó một bên trả lãi suất cố định và nhận lãi suất thả nổi (hoặc ngược lại), trên cùng một khoản vốn gốc danh nghĩa, nhằm quản trị rủi ro lãi suất hoặc tối ưu chi phí vay vốn.

Đặc điểm chính

• Không trao đổi gốc: Chỉ trao đổi dòng tiền lãi, gốc danh nghĩa chỉ dùng để tính lãi.
• Hai dạng phổ biến: Fixed-for-Floating (cố định – thả nổi) và Floating-for-Floating (thả nổi – thả nổi theo hai lãi suất tham chiếu khác nhau).
• Lãi suất tham chiếu: Thường dùng LIBOR, SOFR, hoặc lãi suất tiết kiệm có kỳ hạn của NHNN.
• Thanh toán ròng: Hai bên chỉ thanh toán phần chênh lệch lãi, giảm rủi ro đối tác.
• OTC: Giao dịch ngoài sàn, điều khoản do hai bên thỏa thuận.

Ví dụ minh họa

Công ty X vay 100 tỷ VND với lãi suất thả nổi (lãi suất tiết kiệm 12 tháng + 1,5%/năm), lo ngại chi phí lãi tăng khi lãi suất thị trường đi lên. Công ty ký hợp đồng IRS với ngân hàng Y: X trả cố định 8%/năm cho Y, Y trả thả nổi (lãi suất tham chiếu + biên độ) cho X. Như vậy, X cố định được chi phí lãi vay ở mức 8%/năm suốt 5 năm. Giao dịch hoán đổi lãi suất được quy định tại Điều 4, Thông tư 23/2014/TT-NHNN và Thông tư 11/2016/TT-NHNN về phái sinh lãi suất, do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quản lý.