Hoán đổi rủi ro tín dụng

Hoán đổi rủi ro tín dụng (Credit Default Swap - CDS) là gì?

Hoán đổi rủi ro tín dụng (CDS) là hợp đồng phái sinh tín dụng, trong đó bên mua bảo hiểm trả phí định kỳ cho bên bán bảo hiểm để được bồi thường khi bên tham chiếu (tổ chức phát hành) xảy ra sự kiện tín dụng (vỡ nợ, phá sản, tái cơ cấu nợ). Tại Việt Nam, CDS nằm trong định hướng phát triển thị trường phái sinh theo Luật Chứng khoán 2019 (Luật 54/2019/QH14) và Quyết định 366/QĐ-TTg của Thủ tướng về Đề án phát triển thị trường chứng khoán phái sinh.

Đặc điểm

• Bên mua bảo hiểm: Nắm giữ trái phiếu/khoản nợ, muốn chuyển rủi ro vỡ nợ sang đối tác.
• Bên bán bảo hiểm: Nhận phí CDS, cam kết bồi thường khi xảy ra sự kiện tín dụng.
• Phí CDS (Spread): Tính bằng điểm cơ bản (bps) trên giá trị danh nghĩa, trả định kỳ hàng quý hoặc hàng năm.
• Sự kiện tín dụng: Vỡ nợ, thanh toán chậm, tái cơ cấu nợ, tuyên bố phá sản theo tiêu chuẩn ISDA.
• Thanh toán: Giao hiện vật (trái phiếu) hoặc thanh toán chênh lệch bằng tiền.

Ví dụ

Ngân hàng B nắm giữ trái phiếu doanh nghiệp X mệnh giá 100 tỷ đồng, kỳ hạn 5 năm. Để phòng ngừa rủi ro vỡ nợ, B mua CDS từ công ty chứng khoán C với phí 200 bps/năm (tương đương 2 tỷ đồng/năm).

• Nếu X vỡ nợ sau 2 năm: C bồi thường 100 tỷ cho B. Tổng chi phí B bỏ ra = 4 tỷ phí, nhưng thu về 100 tỷ bồi thường.
• Nếu X thanh toán bình thường: B mất 2 tỷ phí mỗi năm, nhưng nhận đủ gốc + lãi trái phiếu đáo hạn.