Bài viết liên quan
Quản trị rủi ro
Giám sát tín dụng doanh nghiệp
Corporate Credit Monitoring
Giám sát tín dụng là hoạt động liên tục của ngân hàng nhằm theo dõi tình hình sử dụng vốn vay, khả năng trả nợ và tài sản đảm bảo của doanh nghiệp sau giải ngân. Đây là khâu then chốt trong quản trị rủi ro tín dụng, giúp phát hiện sớm các dấu hiệu chuyển nhóm nợ xấu.
Giám sát tín dụng doanh nghiệp sau giải ngân
Theo Thông tư 11/2021/TT-NHNN về phân loại tài sản có rủi ro ro và Điều 9 Thông tư 39/2016/TT-NHNN, ngân hàng phải thực hiện giám sát tín dụng định kỳ và đột xuất đối với mọi khoản vay doanh nghiệp nhằm đảm bảo tuân thủ mục đích sử dụng vốn và phát hiện sớm rủi ro tín dụng.
Nội dung giám sát thường xuyên
- Giám sát mục đích sử dụng vốn: Đối chiếu chứng từ thanh toán, hợp đồng mua hàng, hóa đơn đầu vào. Ví dụ: khoản vay 10 tỷ đồng cam kết mua nguyên liệu phải có hóa đơn từ nhà cung cấp và phiếu nhập kho tương ứng.
- Giám sát dòng tiền: Theo dõi doanh thu bán hàng, dòng tiền vào tài khoản ngân hàng hàng tháng. Nếu doanh thu giảm trên 30% so với phương án kinh doanh ban đầu, đây là tín hiệu cảnh báo đỏ.
- Giám sát tài sản đảm bảo: Định kỳ 6 tháng/lần định giá lại tài sản thế chấp, kiểm tra tình trạng pháp lý, giá trị thị trường và bảo hiểm tài sản.
- Giám sát chỉ tiêu tài chính: Tỷ lệ nợ/vốn chủ sở hữu, hệ số thanh toán hiện hành (>1), ROE, EBITDA so với cam kết tại hợp đồng tín dụng.
Tần suất giám sát theo quy mô
- Khoản vay dưới 50 tỷ đồng, nhóm nợ 1: kiểm tra 6 tháng/lần
- Khoản vay trên 50 tỷ hoặc có dấu hiệu cảnh báo: kiểm tra 3 tháng/lần
- Khoản vay quá hạn, nhóm nợ 3-5: kiểm tra đột xuất hàng tháng, lập phương án xử lý thu hồi nợ
Công cụ giám sát hiện đại
- Hệ thống cảnh báo sớm EWS tự động cảnh báo khi doanh nghiệp có biến động bất thường (giảm doanh thu, tăng nợ quá hạn, thay đổi cổ đông lớn).
- Thông tin xếp hạng tín nhiệm từ Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia (CIC) trực thuộc NHNN.
- Chuyến thăm thực tế nhà máy, kho bãi, công trình thi công để xác minh hoạt động sản xuất kinh doanh.
Biện pháp xử lý khi phát hiện rủi ro
Khi phát hiện doanh nghiệp sử dụng vốn sai mục đích hoặc suy giảm khả năng trả nợ, ngân hàng có quyền: yêu cầu bổ sung tài sản đảm bảo, chuyển nhóm nợ theo Thông tư 11/2021, ngừng giải ngân phần vốn chưa sử dụng, thu hồi nợ trước hạn hoặc khởi kiện xử lý tài sản đảm bảo theo Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.