Đòn bẩy tài chính

Đòn bẩy tài chính là gì?

Đòn bẩy tài chính (Financial Leverage - FL) là mức độ sử dụng nợ vay trong cơ cấu nguồn vốn của doanh nghiệp nhằm gia tăng lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE). Khi lợi nhuận thu được từ tài sản vượt quá chi phí lãi vay, phần chênh lệch sẽ "đòn bẩy" làm tăng lợi nhuận cho cổ đông, nhưng ngược lại cũng khuếch đại rủi ro khi kinh doanh thua lỗ.

Công thức tính

DFL = EBIT / (EBIT - I), trong đó EBIT là lợi nhuận trước lãi vay và thuế, I là chi phí lãi vay. Hệ số DFL càng cao thì đòn bẩy tài chính càng lớn.

Đặc điểm

• Phản ánh tỷ trọng nợ vay trên vốn chủ sở hữu trong cấu trúc vốn doanh nghiệp.
• Là công cụ khuếch đại lợi nhuận ROE khi kinh doanh có lãi.
• Làm gia tăng rủi ro tài chính, rủi ro thanh khoản khi doanh thu sụt giảm.
• Ảnh hưởng đến xếp hạng tín dụng và khả năng tiếp cận vốn ngân hàng.

Ví dụ

Công ty Cổ phần X có vốn chủ sở hữu 10 tỷ đồng, vay ngân hàng Vietcombank 10 tỷ đồng với lãi suất 8%/năm. Tổng tài sản 20 tỷ đồng đầu tư kinh doanh tạo EBIT 4 tỷ. Lợi nhuận trước thuế = 4 - 0,8 = 3,2 tỷ. ROE = 3,2/10 = 32%. Nếu không vay nợ, ROE chỉ đạt 20%.

Quy định pháp luật Việt Nam

Theo Thông tư 200/2014/TT-BTC và Thông tư 133/2016/TT-BTC ban hành chế độ kế toán doanh nghiệp, tỷ lệ nợ phải trả trên vốn chủ sở hữu phải được trình bày trên Bảng cân đối kế toán (Mẫu B01-DN). Nghị định 65/2024/NĐ-CP quy định hệ số an toàn vốn tối thiểu trong hoạt động kinh doanh.