Đảo nợ

Đảo nợ (Debt Rollover) là gì?

Đảo nợ là hình thức vay mới để trả nợ cũ, trong đó khách hàng sử dụng khoản vay từ ngân hàng (hoặc tổ chức tín dụng khác) để thanh toán khoản nợ đến hạn trước đó. Đảo nợ được chia thành hai loại: hợp pháp khi nằm trong chương trình tái cơ cấu nợ được ngân hàng chấp thuận, và bất hợp pháp khi nhằm mục đích che giấu nợ xấu, làm sai lệch báo cáo tài chính, vi phạm quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) về phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro.

Đặc điểm

• Đảo nợ hợp pháp: Được thực hiện theo Thông tư 09/2015/TT-NHNN (sửa đổi bổ sung bởi Thông tư 11/2019/TT-NHNN) về hoạt động cho vay và cơ cấu lại thời hạn trả nợ. Khách hàng gặp khó khăn tạm thời, ngân hàng đánh giá khả năng trả nợ và quyết định tái cơ cấu.
• Đảo nợ bất hợp pháp: Khách hàng vay ngân hàng A để trả nợ ngân hàng B nhằm che giấu nợ xấu, trốn tránh phân loại nợ nhóm 3, 4, 5 theo Quyết định 18/2007/QĐ-NHNN và Thông tư 02/2013/TT-NHNN.
• Hậu quả pháp lý: Vi phạm Điều 13 Nghị định 88/2019/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng, có thể bị phạt từ 50-200 triệu đồng với tổ chức.
• Dấu hiệu nhận biết: Giao dịch chuyển tiền lớn ngay sau khi nhận giải ngân, tài khoản quay vòng liên tục, không có dòng tiền thực.

Ví dụ

Công ty XYZ có khoản vay 10 tỷ đồng tại BIDV đến hạn ngày 30/06/2024 nhưng chưa có khả năng thanh toán. Nếu BIDV chấp thuận cơ cấu lại thời hạn trả nợ theo Thông tư 09/2015/TT-NHNN, đây là đảo nợ hợp pháp. Ngược lại, nếu công ty tự ý vay 10 tỷ từ VietinBank để trả BIDV nhằm che giấu tình trạng nợ xấu, hành vi này bị coi là đảo nợ bất hợp pháp, vi phạm quy định về phân loại nợ tại Thông tư 11/2021/TT-NHNN.