Chi phí chìm

Chi phí chìm là gì?

Chi phí chìm (Sunk Cost) là chi phí đã phát sinh trong quá khứ và không thể thu hồi lại bằng bất kỳ hành động nào trong tương lai. Theo Chuẩn mực kế toán Việt Nam VAS 01 - Chuẩn mực chung, chi phí chìm không được ghi nhận vào tài sản vì không mang lại lợi ích kinh tế tương lai. Trong phân tích kinh tế và ra quyết định, chi phí chìm không nên ảnh hưởng đến các quyết định đầu tư hoặc kinh doanh trong tương lai.

Đặc điểm

• Không thể thu hồi: Dù dự án thành công hay thất bại, khoản chi phí này đã mất vĩnh viễn (như chi phí quảng cáo đã phát sóng, chi phí đào tạo nhân viên đã nghỉ việc).
• Không ảnh hưởng quyết định tương lai: Các quyết định kinh doanh nên dựa trên chi phí cơ hội và lợi ích biên, không phải chi phí đã bỏ ra.
• Không ghi nhận trong báo cáo tài chính: Theo VAS, chi phí chìm được hạch toán vào chi phí kỳ phát sinh, không vốn hóa.
• Sai lầm phổ biến: Tâm lý "đã bỏ công bỏ sức rồi" (sunk cost fallacy) khiến doanh nghiệp tiếp tục đổ tiền vào dự án thua lỗ.

Ví dụ

Một ngân hàng đã chi 5 tỷ đồng cho hệ thống công nghệ cũ nhưng hệ thống này không đáp ứng yêu cầu theo Thông tư 04/2024/TT-NHNN. Số tiền 5 tỷ đồng là chi phí chìm. Ngân hàng cần đánh giá nâng cấp hệ thống mới dựa trên lợi ích tương lai và chi phí mới phát sinh, không nên vì "tiếc" chi phí đã bỏ ra mà tiếp tục sử dụng hệ thống lỗi thời, vi phạm quy định pháp luật.