Chế tài hợp đồng

Chế tài hợp đồng là gì?

Chế tài hợp đồng (Contractual Sanctions) là những biện pháp pháp lý mà các bên thỏa thuận hoặc pháp luật quy định để xử lý khi một bên vi phạm nghĩa vụ hợp đồng. Theo Điều 417 Bộ luật Dân sự 2015, chế tài bao gồm: buộc thực hiện đúng nghĩa vụ, buộc bồi thường thiệt hại, phạt vi phạm và các biện pháp khác do luật định.

Đặc điểm

• Phạt vi phạm hợp đồng: Theo Điều 418 BLDS 2015, bên vi phạm phải nộp phạt cho bên bị vi phạm. Mức phạt do các bên thỏa thuận, không vượt quá tổng giá trị hợp đồng (trừ trường hợp pháp luật có quy định khác).
• Bồi thường thiệt hại: Điều 419 BLDS 2015 quy định bên vi phạm bồi thường toàn bộ thiệt hại thực tế phát sinh, bao gồm tổn thất trực tiếp và thu nhập hợp lý bị mất.
• Nguyên tắc áp dụng: Chế tài chỉ được áp dụng khi có hành vi vi phạm thực tế; mức phạt phải ghi rõ trong hợp đồng; có thể kết hợp nhiều chế tài đồng thời.
• Hiệu lực: Các bên có quyền thỏa thuận miễn hoặc giảm chế tài, trừ trường hợp pháp luật không cho phép.

Ví dụ

Ngân hàng A ký hợp đồng tín dụng với công ty B trị giá 10 tỷ đồng, thời hạn 12 tháng, lãi suất 10%/năm. Hợp đồng quy định: nếu công ty B trả nợ chậm, mức phạt là 0,05%/ngày trên số dư nợ quá hạn và phải bồi thường thêm chi phí thu hồi nợ. Khi B chậm trả 30 ngày, A có quyền áp dụng đồng thời cả phạt vi phạm (150 triệu đồng) và yêu cầu bồi thường thiệt hại phát sinh từ việc không thu hồi được vốn để cho vay tiếp.