Trái phiếu đặc biệt (TPĐB)

Trái phiếu đặc biệt là gì?

TPĐB là loại chứng chỉ nợ đặc thù, được quy định tại Điều 13 Nghị định 53/2013/NĐ-CP và Nghị định 129/2020/NĐ-CP thay thế. Mệnh giá TPĐB tương ứng giá trị khoản nợ được mua, phát hành dưới dạng bút toán ghi sổ hoặc chứng chỉ, có thể chuyển nhượng theo quy định.

Đặc điểm kỹ thuật

• Kỳ hạn: Tối đa 10 năm, có thể gia hạn thêm tối đa 5 năm theo thỏa thuận.
• Lãi suất: 0%/năm (theo Điều 13 Nghị định 53/2013).
• Bảo lãnh: NHNN bảo lãnh thanh toán gốc và lãi tại thời điểm đáo hạn.
• Thanh khoản: Được sử dụng để bù trừ tiền gửi dự trữ bắt buộc tại NHNN và bán lại cho VAMC theo giá thỏa thuận.
• Mục đích sử dụng: Bù trừ tiền gửi tại NHNN, đầu tư hạ tầng theo chính sách, hoặc bán lại trên thị trường.

Cách hạch toán

Khi TCTD bán nợ cho VAMC, khoản nợ xấu được ghi giảm trên bảng cân đối, đồng thời hạch toán khoản phải thu từ VAMC (mục Tài sản Có) tương ứng giá bán. Chênh lệch giữa giá mua-bán được ghi nhận vào Chi phí dự phòng rủi ro tín dụng và phân bổ dần theo thời gian (tối đa 5 năm theo Nghị quyết 42/2017/QH14).

Ví dụ minh họa

Ngân hàng A có khoản cho vay 200 tỷ đồng, nợ nhóm 5 (nợ xấu 100%). VAMC mua lại với giá 50 tỷ (tương ứng tỷ lệ 25% giá trị nợ gốc). Ngân hàng A nhận TPĐB mệnh giá 50 tỷ kỳ hạn 5 năm, lãi suất 0%, đồng thời hạch toán 150 tỷ vào chi phí xử lý rủi ro. Khoản 150 tỷ này được phân bổ đều trong 5 năm (30 tỷ/năm).