Rủi ro kiểm toán

Rủi ro kiểm toán là gì?

Theo Chuẩn mực Kiểm toán Việt Nam số 200 (chuẩn mực quốc tế ISA 200), rủi ro kiểm toán (Audit Risk - AR) là rủi ro mà kiểm toán viên đưa ra ý kiến kiểm toán không phù hợp khi báo cáo tài chính còn chứa đựng sai sót trọng yếu. Rủi ro kiểm toán là khái niệm cốt lõi trong chiến lược kiểm toán, được quy định tại Luật Kiểm toán độc lập 2011 và các chuẩn mực nghề nghiệp do Bộ Tài chính ban hành.

Đặc điểm

• Công thức: AR = RIR × RKT × RTP, trong đó RIR (rủi ro tiềm tàn), RKT (rủi ro kiểm soát) và RTP (rủi ro phát hiện).
• Rủi ro tiềm tàn (Inherent Risk): tính nhạy cảm với sai sót trước khi xét kiểm soát nội bộ (VD: tiền mặt dễ gian lận).
• Rủi ro kiểm soát (Control Risk): hệ thống kiểm soát nội bộ không ngăn chặn/phát hiện kịp thời sai sót.
• Rủi ro phát hiện (Detection Risk): kiểm toán viên không phát hiện được sai sót qua thủ tục kiểm toán.
• Kiểm toán viên phải đánh giá rủi ro ở cấp báo cáo tài chính và cấp cơ sở dẫn liệu (theo Chuẩn mực số 315).

Ví dụ

Công ty CP X có khoản phải thu lớn chiếm 60% tổng tài sản nhưng thiếu thư xác nhận đối chiếu. Kiểm toán viên đánh giá rủi ro tiềm tàn cao do khả năng ghi nhận doanh thu khống. Bộ phận kế toán không đối chiếu công nợ thường xuyên nên rủi ro kiểm soát ở mức cao. Do đó, kiểm toán viên phải giảm rủi ro phát hiện bằng cách gửi thư xác nhận 100% khách hàng lớn và thực hiện thủ tục cơ sở để đảm bảo mức trọng yếu theo Chuẩn mực 320.