Phân quyền

Phân quyền là gì?

Phân quyền (Authorization) trong ngân hàng là quá trình phân chia rõ ràng quyền hạn quyết định và trách nhiệm giải trình cho từng cấp, từng bộ phận, từng cá nhân trong tổ chức tín dụng. Đây là nguyên tắc cốt lõi của quản trị ngân hàng hiện đại, được quy định tại Điều 91 Luật Các tổ chức tín dụng 2024 (Luật số 32/2024/QH15) và chi tiết hóa tại Thông tư 13/2018/TT-NHNN về hệ thống kiểm soát nội bộ, nhằm hạn chế rủi ro tập trung quyền lực và ngăn ngừa gian lận.

Đặc điểm

• Nguyên tắc "bốn mắt" (four-eyes principle): mọi giao dịch quan trọng phải có ít nhất hai người kiểm tra, phê duyệt độc lập.
• Phân cấp theo giá trị giao dịch: cấp phê duyệt càng cao thì hạn mức càng lớn, đảm bảo không ai có thể đơn phương quyết định khoản vượt quyền.
• Tách biệt chức năng: bộ phận kinh doanh, xử lý nghiệp vụ và kiểm soát phải độc lập với nhau (segregation of duties).
• Được thể chế hóa bằng ma trận phân quyền (authorization matrix) chi tiết theo từng sản phẩm, loại giao dịch, đối tượng khách hàng.

Ví dụ

Tại Ngân hàng B, ma trận phân quyền tín dụng quy định: Trưởng phòng tín dụng duyệt khoản vay đến 5 tỷ đồng; Giám đốc chi nhánh duyệt đến 50 tỷ; Hội đồng tín dụng Trụ sở chính duyệt đến 500 tỷ; HĐQT phê duyệt khoản trên 500 tỷ hoặc cấp tín dụng cho cổ đông lớn. Quy chế này tuân thủ Điều 10 Thông tư 13/2018/TT-NHNN và Điều 91 Luật Các tổ chức tín dụng 2024.