Nới lỏng định lượng

Nới lỏng định lượng là gì?

Nới lỏng định lượng (Quantitative Easing - QE) là chính sách tiền tệ không chuẩn, trong đó ngân hàng trung ương mua vào khối lượng lớn tài sản tài chính như trái phiếu chính phủ, chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu bảo đảm bằng tài sản thế chấp (MBS) nhằm tăng cung tiền, hạ lãi suất dài hạn và kích thích tăng trưởng kinh tế khi chính sách lãi suất truyền thống đã hết tác dụng.

Đặc điểm

• Mua tài sản quy mô lớn trên thị trường thứ cấp, làm giãn nở bảng cân đối của ngân hàng trung ương
• Áp dụng khi lãi suất danh nghĩa đã chạm ngưỡng 0% (zero lower bound)
• Mục tiêu: giảm chi phí vốn dài hạn, nâng giá tài sản, kích thích tín dụng tiêu dùng và đầu tư
• Rủi ro: lạm phát, bong bóng tài sản, phá giá đồng tiền nếu kéo dài không kiểm soát

Ví dụ và áp dụng tại Việt Nam

Trên thế giới, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã triển khai 3 đợt QE lớn giai đoạn 2008-2014 và 2020-2022 với tổng giá trị hơn 4.500 tỷ USD. Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) mua JGB từ 2001 đến nay, chiếm hơn 50% tổng lượng trái phiếu lưu hành.

Tại Việt Nam, theo Điều 16 Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam 2010 (Luật 46/2010/QH12), NHNN được phép thực hiện nghiệp vụ thị trường mở thông qua mua bán tín phiếu, chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu để điều tiết cung tiền. Tuy nhiên NHNN chưa thực hiện QE theo nghĩa phương Tây do còn dư địa lãi suất và trần nợ công theo Nghị quyết 102/2020/QH15.