Ngân hàng trung ương

Ngân hàng trung ương là gì?

Ngân hàng trung ương (Central Bank) là cơ quan nhà nước giữ vai trò độc quyền phát hành tiền, điều hành chính sách tiền tệ quốc gia và giám sát hoạt động ngân hàng. Theo Điều 4 Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam 2010 (Luật số 46/2010/QH12), đây là cơ quan đại diện cho Nhà nước trong việc quản lý tiền tệ quốc gia, đảm bảo sự ổn định giá trị đồng tiền và an toàn hệ thống ngân hàng.

Đặc điểm

• Độc quyền phát hành tiền: Chỉ ngân hàng trung ương được quyền in và phát hành tiền pháp định.
• Điều hành chính sách tiền tệ: Sử dụng các công cụ như lãi suất tái cấp vốn, dự trữ bắt buộc, nghiệp vụ thị trường mở.
• Quản lý dự trữ ngoại hối: Đảm bảo khả năng thanh toán quốc tế của quốc gia.
• Cho vay cuối cùng: Hỗ trợ thanh khoản khẩn cấp cho các tổ chức tín dụng.
• Giám sát hệ thống tài chính: Bảo vệ người gửi tiền và duy trì ổn định tài chính.

Ví dụ

Trên thế giới, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), Ngân hàng Nhật Bản (BOJ) là các ngân hàng trung ương tiêu biểu. Tại Việt Nam, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) là ngân hàng trung ương duy nhất, hoạt động theo quy định tại Hiến pháp 2013 và Luật NHNN 2010.