Nguyên tắc nhất quán

Nguyên tắc nhất quán là gì?

Theo Chuẩn mực kế toán Việt Nam VAS 01 (ban hành kèm theo Thông tư 200/2014/TT-BTC) và Điều 10 Luật Kế toán 2015, nguyên tắc nhất quán yêu cầu doanh nghiệp phải áp dụng thống nhất các chính sách và phương pháp kế toán giữa các kỳ kế toán trong cùng niên độ và giữa các niên độ với nhau. Mục đích là để đảm bảo các báo cáo tài chính có thể so sánh được, giúp người sử dụng nhận diện xu hướng biến động tài chính của doanh nghiệp qua các năm.

Đặc điểm

• Các phương pháp kế toán quan trọng phải giữ nguyên: khấu hao tài sản cố định, đánh giá hàng tồn kho (FIFO, bình quân gia quyền), phân bổ chi phí trả trước
• Khi thay đổi chính sách kế toán, doanh nghiệp phải giải trình lý do và ảnh hưởng trong thuyết minh BCTC
• Chỉ được thay đổi khi có quy định mới của pháp luật hoặc khi sự thay đổi làm BCTC phản ánh trung thực hơn tình hình tài chính
• Áp dụng xuyên suốt cho mọi kỳ kế toán và các đơn vị trực thuộc trong cùng doanh nghiệp

Ví dụ

Năm 2023, Công ty TNHH Đầu tư Phú An áp dụng phương pháp khấu hao đường thẳng cho dây chuyền sản xuất với thời gian sử dụng hữu ích 8 năm. Theo nguyên tắc nhất quán, năm 2024 và các năm tiếp theo công ty vẫn phải tiếp tục sử dụng phương pháp này. Nếu muốn chuyển sang phương pháp khấu hao số dư giảm dần, công ty phải thuyết minh rõ lý do và điều chỉnh hồi tố theo quy định tại VAS 29 - Thay đổi chính sách kế toán, ước tính kế toán và các sai sót.